Story Tips

    ဧရာဝတီတိုင္း ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈလုပ္ငန္းအေျခအေနအေပၚ ဘာသတင္းေတြလုပ္လို႔ရႏိုင္မလဲ

    • ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီးက စိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရးတိုင္းေဒသႀကီးျဖစ္ၿပီးေတာ့ စိုက္ပ်ိဳးေမြးျမဴေရးနဲ႔ဆက္စပ္တဲ့ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမေတြ ဘာေၾကာင့္အမ်ားအျပားမဝင္ေရာက္ေသးတာလဲ။
    • စပါးကိုအဓိကထားစိုက္ပ်ိဳးတဲ့ တိုင္းေဒသႀကီးထဲမွာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈဝင္ေရာက္လာတဲ့ စိုက္ပ်ိဳးေရးလုပ္ငန္းေတြက သစ္စိုက္ပ်ိဳးေရးနဲ႔ငွက္ေပ်ာစိုက္ပ်ိဳးေရးသာျဖစ္ေနတဲ့အေျခအေန။
    • ဆန္ကိုအေျခခံတန္ဖိုးျမႇင့္ထုတ္လုပ္မယ့္ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြ၊ စပါးခြံကေနေလာင္စာေတာင့္နဲ႔ လွ်ပ္စစ္ထုတ္တဲ့ရင္းႏွိီးျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ ဝင္ေရာက္လာေပမယ့္ စပါးစိုက္ပ်ိဳးေရးနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြ၊ (Contract Farming) ေတြ ဘာေၾကာင့္မဝင္ေရာက္ေသးတာလဲ ဘယ္လိုအခက္အခဲနဲ႔ အတားအဆီးေတြရွိေနတာလဲ။
    • ဝင္ေရာက္ၿပီးသားလုပ္ငန္းေတြရဲ႕ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈလုပ္ငန္း စတင္ႏိုင္တဲ့အေျခအေနေတြ၊ လုပ္ငန္းကို အပိုင္းဘယ္ႏွစ္ပိုင္းနဲ႔ ဘယ္ႏွစ္ႏွစ္အတြင္းၿပီးေအာင္လုပ္မယ့္လုပ္ငန္းေတြလဲ။
    • အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းဖန္တီးေပးႏိုင္မႈ အေျခအေနေတြက တစ္ကယ္ေရာအလုပ္အကိုင္ေပးႏိုင္လား၊ ေဒသခံေတြအလုပ္ရရဲ႕လား။
    • ဝင္ေရာက္လာတဲ့ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈလုပ္ငန္းေတြက ေဒသအတြက္အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ၊ ေဒသခံလုပ္ငန္းငယ္ေတြကို ထိခုိက္မွာလား၊ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္လို႔ရတဲ့လုပ္ငန္းေတြလား။
    • အခြန္သက္သာခြင့္ေပးထားေပမယ့္ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈဝင္ေရာက္မလာတဲ့ ၿမိဳ႕နယ္ေတြက ဘယ္လိုအတားအဆီးေတြရွိေနတာလဲ။ အခြင့္အလမ္းနည္းပါးေနတာလား
    • ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈပမာဏ ႀကီးမားတဲ့လုပ္ငန္းေတြက သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္နဲ႔ လူမႈေရးထိခုိက္မႈအစီရင္ခံစာလုပ္ငန္းစဥ္(EIA,SIA Process)ကို ဘယ္လုိေအာင္ျမင္ၾကတာလဲ၊ ဘယ္လိုအေျခအေနေတြျဖစ္ေပၚေနလဲ။
    • ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေကာ္မရွင္က တာဝန္ရွိသူေတြက အေျခခံအေဆာက္အဦဆိုင္ရာ ရင္းႏွီးျမဳပ္နွံတာေတြကို ဦးစားေပးမယ္လို႔ ေျပာထားေတာ့ အိမ္ရာစီမံကိန္းေတြ၊ ကမ္းလြန္ေထာက္ပံ့ပို႔ေဆာင္ေရးစီမံကိန္းေတြနဲ႔ အထည္ခ်ဳပ္စက္ရံုေတြအျပင္ ဘာေတြထပ္မံၿပီး ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈဝင္ေရာက္ဖုိ႔လိုအပ္မလဲ။
    • ျပည္ပရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈေတြက အထည္ခ်ဳပ္စက္ရံုေတြ၊ ဟိုတယ္ဝန္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းေတြ၊ သစ္စိုက္ပ်ိဳးထုတ္လုပ္တာေတြ၊ အိမ္ယာလုပ္ငန္းေတြသာဝင္ေရာက္ေနၿပီး အေျခခံအေဆာက္အဦ ႀကီးၾကီးမားမားမဝင္ေရာက္ႏိုင္ေသးတဲ့အေျခအေန။

    စတဲ့ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈဆိုင္ရာသတင္းေတြေဆာင္းပါးေတြကိုဆက္စပ္စဥ္းစားကာေရးသားႏိုင္ဖုိ႔အတြက္ျပဳစုေပးလုိက္ရပါတယ္။

     

    ဆက္သြယ္ေမးျမန္းရမည့္သတင္းရင္းျမစ္မ်ား

    -ဦးေ႒းဝင္း စီမံကိန္းႏွင့္ဘ႑ာေရးဝန္ႀကီး

    ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီးအစိုးရအဖြဲ႔

    ၀၉-၂၅၄၁၂၆၁၃၇

    -ဦးဝင္းေ႒း လွ်ပ္စစ္၊စြမ္းအင္၊စက္မႈလက္မႈႏွွင့္လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးဝန္ႀကီး

    ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီးအစိုးရအဖြဲ႔

    ၀၉-၄၅၉၀၁၇၀၀၇

    ၀၉-၇၇၆၄၁၆၁၁၂

    ဦးစိုးေအာင္

    ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီးရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈႏွင့္ကုမၸဏီမ်ားညႊန္ၾကားမႈဦးစီးဌာန

    ၀၉-၉၇၅၅၈၄၆၁၉

    ဦးေအာင္ခိုင္စိုး ညြန္ၾကားေရးမွဴး

    ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီးပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးဦးစီးဌာန

    ၀၉-၇၉၉၇၉၈၇၄၁

    ဧရာဝတီတုိင္းအတြင္း ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏံွမႈအေျခအေနေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ၿခံဳငံုေလ့လာေရးသားမႈကို ေအာက္ပါလင့္ခ္မွာ သြားေရာက္ေလ့လာ ကိုးကားႏုိင္ပါတယ္။

    https://goo.gl/1zsHhT


    ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီးတင္ဒါ SOPေပၚအေျခခံၿပီး ဘာသတင္းေတြလုပ္လို႔ရႏိုင္မလဲ

    • တိုင္းေဒသႀကီးျပည္နယ္ေတြထဲမွာ ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီးတစ္ခုတည္းက ဘာေၾကာင့္ ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီးတင္ဒါ SOPဆိုၿပီး ေရးဆြဲဖို႔လိုအပ္တာလဲ။ ဒါမွမဟုတ္ က်န္တဲ့တိုင္းေဒသႀကီးနဲ႔ ျပည္နယ္ေတြက ဘယ္လိုပံုစံမ်ိဳးေတြနဲ႔ သြားေနတာလဲ။
    • ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတရံုးက ထုတ္ျပန္ထားတဲ့ တင္ဒါလုပ္ထံုးလုပ္နည္းညႊန္ၾကားခ်က္ (၁/၂၀၁၇)က တစ္ႏိုင္ငံလံုးမွာရွိတဲ့ တိုင္းေဒသႀကီးနဲ႔ျပည္နယ္အားလံုးက လိုက္နာေနရတာျဖစ္ၿပီး အဲ့ဒီအေပၚအေျခခံၿပီး တိုင္းေဒသႀကီးျပည္နယ္အလိုက္ ကိုယ့္ေဒသနဲ႔သင့္ေတာ္မယ့္ ေဒသႏၱရစီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈပံုစံေတြ ေပၚေပါက္လာဖို႔ ဘာေၾကာင့္လိုအပ္တာလဲ။
    • ေခ်ာင္းကူးျမစ္ျခားေဒသေတြမ်ားတဲ့ ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီးမွာ ဒီဇိုင္းအေသးစိတ္ေရးဆြဲၿပီး တင္ဒါေပးမယ့္စနစ္ဟာ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ လမ္းတံတားစတဲ့ ေငြလံုးေငြရင္းတည္ေဆာက္ေရးလုပ္ငန္းေတြကို အခ်ိန္မီၿပီးစီးဖို႔ ဘယ္ေလာက္ေသခ်ာႏိုင္မွာလဲ။
    • တင္ဒါေပးတဲ့ေနရာမွာ အေသးစိတ္ေရးဆြဲမႈေတြအတြက္ ကုန္က်စရိတ္ေတြရွိၿပီးေတာ့ တင္ဒါပြင့္လင္းျမင္သာမႈကို ဘယ္ေလာက္အာမခံႏိုင္မလဲ။ တင္ဒါနဲ႔ပတ္သတ္တဲ့အျငင္းပြားမႈေတြ၊ မညီမွ်ဘူးဆိုၿပီး မေက်နပ္မႈေတြကို ဘယ္ေလာက္ေျဖရွင္းႏိုင္မွာလဲ။
    • တုိင္းေဒသႀကီးအတြင္း ေဝးလံတဲ့ေဒသေတြမွာ က်ေရာက္တဲ့ တင္ဒါလုပ္ငန္းေတြကို ေလွ်ာက္ထားသူမရွိတဲ့အေျခအေနကို ေျဖရွင္းႏိုင္ၿပီး လုပ္ငန္းေတြၿပီးေျမာက္မွာလား။
    • ေျမျပင္ကြင္းဆင္းေလ့လာမႈေတြ ထည့္သြင္းလိုက္တာဟာ တင္ဒါလုပ္ငန္းေတြေဆာင္ရြက္ရာမွာ ႀကံဳေတြ႔ရတတ္တဲ့အခက္အခဲေတြကို တိုင္းေဒသႀကီးအစုိးရအဖြဲ႔က ကူညီေျဖရွင္းေပးႏိုင္မွာလား။ (ဥပမာ-ေရႏုတ္ေျမာင္းေတြတူးေဖာ္တဲ့ တင္ဒါမွာ လမ္းနယ္က်ဴးေက်ာ္တဲ့ေနအိမ္ေတြေၾကာင့္ လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္ရာမွာ အခက္အခဲျဖစ္တာမ်ိဳးေတြ)
    • ေငြလံုးေငြရင္းအသံုးစရိတ္ေတြ သံုးစြဲတဲ့ေနရာမွာေျပာၾကတဲ့ Budget Performance လို႔ေခၚတဲ့ ခြင့္ျပဳရန္ပံုေငြနဲ႔ လုပ္ငန္းအရည္အေသြးေကာင္းမြန္ၿပီးစီးေအာင္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ျခင္းဆိုတဲ့ အေျခအေနကို ဘယ္ေလာက္ပိုေကာင္းေအာင္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မွာလဲ။
    • တင္ဒါေပးမယ့္ဌာနေတြက ဒီဇိုင္းအေသးစိတ္ဆြဲၿပီး အရည္အေသြးစစ္ေဆးတဲ့အပိုင္းေတြ ေကာင္းမြန္ေအာင္လုပ္ရမွာဆိုေတာ့ ေနာက္ထပ္ ဘ႑ာေငြခြဲေဝသံုးစြဲေရးဥပေဒေတြမွာ တင္ဒါလုပ္ငန္းေတြအတြက္ ဘယ္လိုထည့္သြင္းေရးဆြဲဖို႔ လိုအပ္လာမလဲ။
    • တင္ဒါျဖစ္စဥ္တစ္ခုလံုး တင္ဒါေပးတဲ့အခ်ိန္ တင္ဒါလုပ္ငန္းေတြ ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့အခ်ိန္ တင္ဒါလုပ္ငန္းေတြအပ္ႏွံတဲ့အခ်ိန္ေတြမွာ ေစာင့္ၾကည့္ၿပီးညႊန္ၾကားခ်က္ေတြ၊ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြ၊ တင္ဒါSOPေတြနဲ႔အညီ ေျဖရွင္းမႈရွိ၊မရွိ စာင့္ၾကည့္ေရးသားတာမ်ိဳးေတြ။
    • အဂတိလုိက္စားမႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး တင္ဒါကိစၥရပ္ေတြမွာ ကင္းစင္သြားမွာလားဆိုတာေတြ၊ ေငြေၾကးတံစိုးလက္ေဆာင္ယူတဲ့ အဂတိလိုက္စားမႈအျပင္ အျခားအဂတိလိုက္စားမႈေတြျဖစ္တဲ့ ဆႏၵာ၊ ဘယာ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟဂတိေတြမရွိေအာင္ေရာ ဘယ္လိုကာကြယ္ႏိုင္မလဲဆိုတာေတြ စတဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ဘ႑ာေငြ အေလအလြင့္ဆံုးရံႈးမႈမရွိဘဲ တင္ဒါလုပ္ငန္းေတြကို အမွန္တစ္ကယ္ ထိန္းကြပ္ႀကီးၾကပ္ႏိုင္တဲ့ စနစ္မ်ိဳးျဖစ္လာမလားဆိုတာကို ေစာင့္ၾကည့္သတင္းေတြေဆာင္းပါးေတြေရးသားႏိုင္ၿပီး အျခားတိုင္းေဒသႀကီးျပည္နယ္ေတြနဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္ခ်က္သတင္းေဆာင္းပါးေတြ ေရးသားႏိုင္မယ္လို႔ ေတြးဆမိတာေၾကာင့္ အခုလိုျပဳစုေရးသားလိုက္ရပါတယ္။

     

    ဆက္သြယ္ေမးျမန္းရမည့္သတင္းရင္းျမစ္မ်ား

    -ဦးေ႒းဝင္း စီမံကိန္းႏွင့္ဘ႑ာေရးဝန္ႀကီး

    ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီးအစိုးရအဖြဲ႔

    ၀၉-၂၅၄၁၂၆၁၃၇

     

    -ဦးဝင္းေ႒း လွ်ပ္စစ္၊ စြမ္းအင္၊ စက္မႈလက္မႈႏွွင့္ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးဝန္ႀကီး၊ ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီးအစိုးရအဖြဲ႔

    ၀၉-၄၅၉၀၁၇၀၀၇

    ၀၉-၇၇၆၄၁၆၁၁၂

     

    -ဦးစိုးခိုင္ ဥကၠ႒

    လွ်ပ္စစ္၊ စြမ္းအင္၊ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး၊ စက္မႈလက္မႈႏွင့္ ေဆာက္လုပ္ေရးေကာ္မတီ၊ ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္

    ေလးမ်က္ႏွာၿမိဳ႕နယ္ မဲဆႏၵနယ္အမွတ္(၁)တိုင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္

    ၀၉-၄၂၂၅၃၀၄၅၃

    ၀၉-၉၇၃၀၁၄၁၄၄

     

    ဦးေအာင္သူေထြး ျပည္သူ႔ေငြစာရင္း၊ စီမံကိန္းႏွင့္ဘ႑ာေရး၊ စီးပြားေရးႏွင့္ ကုန္သြယ္လုပ္ငန္းဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး ေကာ္မတီဥကၠ႒

    ပုသိမ္ၿမိဳ႕နယ္မဲဆႏၵနယ္အမွတ္(၂)တိုင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္

    ၀၉-၇၉၁၉၁၅၁၇၅

    -ဦးထြန္းထြန္း ဥကၠ႒

    ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီးေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ားအသင္း

    ၀၉-၂၅၀၈၅၅၃၂၂

    ၀၉-၉၇၆၄၄၅၅၅၂

     

    ဧရာဝတီတုိင္းေဒသႀကီးရဲ႕ တင္ဒါ SOP နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေလ့လာရန္္ -https://goo.gl/24JcD7


    တိုင္းေဒသႀကီးယစ္မ်ိဳးခြန္ဥပေဒေပၚအေျခခံၿပီးဘာသတင္းေတြလုပ္လို႔ရႏိုင္မလဲ

    ၂၀၁၈ခုႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာလမွာက်င္းပတဲ့ ဒုတိယအႀကိမ္ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္ အစည္းအေဝးမွာ ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္ ယစ္မ်ိဳးခြန္ဥပေဒကို ဒုတိယအႀကိမ္ျပင္ဆင္သည့္ ဥပေဒ၊ ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္ ဥပေဒအမွတ္ (၈/၂၀၁၈) အျဖစ္ ျပဌာန္းလိုက္ပါတယ္။ ျပဌာန္းလုိက္တဲ့ ယစ္မ်ဳိးခြန္ဥပေဒနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သတင္း၊ ေဆာင္းပါး ထုတ္လုပ္ေရးသားႏုိင္မယ့္ အခ်က္အခ်ဳိ႕ကို စုစည္းမွ်ေဝလိုက္ပါတယ္။

    • အျခားတိုင္းေဒသႀကီးနဲ႔ျပည္နယ္ေတြရဲ႕ ယစ္မ်ိဳးခြန္ဥပေဒပါ ႏႈန္းထားေတြက ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီးနဲ႔ ကြာျခားခ်က္ဘာေတြရွိလဲ။ ႏႈန္းထား၊ ခြင့္ျပဳမႈပံုစံ စတဲ့ ႏိႈင္းယွဥ္မႈ။

     

    • ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီးက အခြန္အေကာက္ရရွိမႈ အေျခအေနအရ ငါးလုပ္ငန္းဆိုင္ရာအခြန္အခက အမ်ားဆံုးျဖစ္ၿပီး ယစ္မ်ိဳးခြန္က ဒုတိယအမ်ားဆံုးသာျဖစ္ပါတယ္။ တျခားတိုင္းေဒသႀကီးနဲ႔ဲျပည္နယ္ေတြကေတာ့ ယစ္မ်ိဳးခြန္က အမ်ားဆံုးရရွိေနတာပါ။

     

    • ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီးက ယစ္မ်ိဳးလုိုင္စင္အမ်ိဳးအစား(၂၉)မ်ိဳးကို ခြင့္ျပဳထားၿပီး က်န္တဲ့တိုင္းေဒသႀကီးနဲ႔ ျပည္နယ္ေတြကေရာ သူတို႔ရဲ႕ယစ္မ်ိဳးဥပေဒမွာ ဘယ္လိုခြင့္ျပဳထားလဲ။ ဥပေဒနဲ႔အညီဘယ္လိုအေရးယူလဲ။ (ဥပမာ-ႏိုင္ငံျခားကေန တရားမဝင္ကုန္သြယ္ေရးလမ္းေၾကာင္းေတြက ဝင္လာတဲ့ အရက္ေတြအတြက္ နယ္စပ္ေဒသျပည္နယ္ေတြက ဘယ္လိုမ်ိဳးဥပေဒမွာ ထည့္သြင္းေရးဆြဲထားလဲ)

     

    • အခုေနာက္ဆံုးျပင္ဆင္ျဖည့္စြက္လိုက္တဲ့ ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီးယစ္မ်ိဳးခြန္ဥပေဒမွာ ႏိုင္ငံျခားအရက္ လက္ကားေရာင္းခ်ခြင့္လိုင္စင္ေတြကို အျခားေနရာေတြမွာ ထပ္ေဆာင္းေကာက္ခံၿပီး သိုေလွာင္ခြင့္ျပဳလိုက္တဲ့အေပၚ သက္ေရာက္မႈကဘာျဖစ္မွာလဲ။ တစ္ကယ္ေရာအခြန္တိုးရမွာလား။ ဒါမွမဟုတ္သိုေလွာင္ခြင့္ေပးတဲ့ေနရာမွာ ဆိုင္အပြားေတြေပၚလာႏိုင္မွာလား။ အဲ့ဒါေတြကိုဘယ္လိုထိန္းခ်ဳပ္အေရးယူမလဲ။

     

    • တိုင္းေဒသႀကီးျပည္နယ္ေတြမွာ ယစ္မ်ိဳးခြန္ကပဲ အခြန္အေကာက္အမ်ားဆံုးရေနတဲ့ အေျခအေနက ဘာျဖစ္ေနတာလဲ။ လူေတြရဲ႕က်န္းမာေရးသက္ေရာက္မႈ ဘာေတြျဖစ္ႏိုင္လဲ။ တျခားက႑ေတြကေန အခြန္တိုးရဖို႔ သက္ဆိုင္ရာတိုင္းေဒသႀကီးနဲ႔ ျပည္နယ္အစိုးရေတြက ဘာေတြလုပ္ေနလဲ။

    အစရွိတဲ့သတင္းနဲ႔ သတင္းေဆာင္းပါးေတြကို ျပည္သူလူထုက်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔သိရွိေအာင္ ေဖာ္ထုတ္ေရးသားႏိုင္ေၾကာင္းကို အခုလိုျပဳစုတင္ျပလိုက္ရပါတယ္။

     

    ဆက္သြယ္ေမးျမန္းရမည့္သတင္းရင္းျမစ္မ်ား

    ဦးခင္ဝင္း ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္ဥပေဒျပဳေရးေကာ္မတီ ဥကၠဌ

    ေဒးဒရဲၿမိဳ႕နယ္ မဲဆႏၵနယ္အမွတ္(၂)တိုင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္

    ၀၉-၂၅၀၇၄၄၇၆၁

    ဦးေအာင္သူေထြး ျပည္သူ႔ေငြစာရင္း၊စီမံကိန္းႏွင့္ဘ႑ာေရး၊စီးပြားေရးႏွင့္ကုန္သြယ္လုပ္ငန္းဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးကေကာ္မတီဥကၠဌ

    ပုသိမ္ၿမိဳ႕နယ္မဲဆႏၵနယ္အမွတ္(၂)တိုင္းေဒသႀကီးလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္

    ၀၉-၇၉၁၉၁၅၁၇၅

     

    ဧရာဝတီတုိင္း ယစ္မ်ဳိးဥပေဒအေၾကာင္း ေလ့လာရန္ – https://goo.gl/R41yFG


    “Yangon Stock Exchange ရဲ႕ေစ်းကြက္အေျခအေနနဲ႔ ေရွ႕အလားအလာ” မွ ေကာက္ႏႈက္ခ်က္မ်ား

    ျမန္မာႏုိင္ငံေငြေခ်းသက္ေသခံလက္မွတ္လုုပ္ငန္းႀကီးၾကပ္ေရးေကာ္မရွင္ (SECM)မွ အဖဲြ႔၀င္ ဦးေဌးခြ်န္ က  “Yangon Stock Exchange ရဲ႕ေစ်းကြက္အေျခအေနနဲ႔ ေရွ႕အလားအလာ” ဆိုတဲ့ က႑ ေအာက္မွာ ေျပာသြားတဲ့ အခ်က္အလတ္ေတြ ေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါတယ္။ ဆရာရဲ့ PDF ဖိုင္ကိုလည္း ေအာက္မွာ ေဖာ္ျပေပးထားပါတယ္။

    ေငြေခ်းသက္ေသခံ လက္မွတ္လုပ္ငန္း ၾကီးၾကပ္ေရးေကာ္မရွင္ဆိုသည္မွာ ေငြေခ်းသက္ေသခံလက္မွတ္လုပ္ငန္း တစ္ရပ္လံုးကို ဥပေဒ၊စည္းမ်ဥ္း ၊စည္းကမ္းမ်ားႏွင့္ အညီ ၾကီးၾကပ္ကြပ္ကဲသည့္ အဖဲြအစည္း တစ္ခု ျဖစ္သည္။

    ရန္ကုန္စေတာ့အိက္ခ်ိန္း(YSX)ဆိုသည္မွာ ေငြေခ်းသက္ေသခံလက္မွတ္မ်ား ေရာင္း၀ယ္ျခင္း၊အမ်ားႏွင့္ သက္ဆိုင္ေသာ ကုမၸဏီမ်ားမွ မိမိတို႔ ေဆာင္ရႊက္မည့္ လုပ္ငန္း စီမံကိန္းမ်ား အတြက္ မတည္ရင္းႏွီးေငြ စုေဆာင္း ရွာေဖြလိုပါက ရန္ကုန္စေတာ့အိက္ခ်ိန္းတြင္ ရွာေဖြစုေဆာင္းနိင္ေသာ ေနရာတစ္ခု ျဖစ္သည္။

    စေတာ့ေစ်းကြက္အတြင္း အမ်ားပိုင္ကုမၸဏီမ်ားအတြက္ စေတာ့ရွယ္ယာေရာင္း၀ယ္ေရးအတြက္ ၾကားခံ (Securities Company) မ်ား အျဖစ္ MSEC၊ KBZ SC ၊KTzRH SC ၊CB SC ၊UAB SC ႏွင့္AY Trust SC တို႔က ေဆာင္ရႊက္ေနၾကသည္။ အဆိုပါ ေငြေခ်းသက္ေသခံ ကုမၸဏီမ်ား အေနႏွင့္ Under Writer အျဖစ္သာ ေဆာင္ရႊက္နိင္ေသးျပီး Dealer ႏွင့္ Broker အျဖစ္ ေဆာင္ရႊက္ျခင္း မရွိေသးေခ်။

    လက္ရွိ ရန္ကုန္ စေတာ့ အိက္ခ်ိန္းတြင္ Listed Company အျဖစ္ FMI ၊ MTSH ၊MCB ၊ FPBႏွင့္ TMH တို႔က အမ်ားျပည္သူထံ ရွယ္ယာေရာင္းခ်ရန္ ေစ်းကြက္တင္ျခင္းတို႔ကို ျပဳလုပ္လွ်က္ ရွိေနျပီး ဂရိက္ေဟာ္ခမ္း ကုမၸဏီ ႏွင့္ အာမတာ ကုမၸဏီတို႔ကအေနႏွင့္ ရန္ကုန္စေတာ့ ေစ်းကြက္အတြင္း ၀င္ေရာက္ရန္ ျပင္ဆင္ေနသည္။

    KBZ Bank သည္ Fund Settlement Bank အျဖစ္ ေဆာင္ရႊက္ေပးေနသည္။
    ရန္ကုန္ စေတာ့ ေစ်းကြက္အတြင္း ရွယ္ယာေရာင္း၀ယ္ရန္ အေကာင့္ဖြင့္ထားသည့္ လူ၊အဖဲြ႕အစည္းေပါင္း(၃၆၀၀၀)ခန္႔ ရွိျပီး ယင္းတို႔ ထဲမွ (၁၅)ရာခိုင္ႏူန္းခန္႔သာ အေရာင္းအ၀ယ္ ျပဳလုပ္ေနၾကသျဖင့္ (၅၂)သန္းခန္႕ ရွိေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံလူဦးေရ အခ်ိဳးအစားႏွင့္ ယဥ္လွ်င္ လြန္စြာ နည္းပါးေနေသးသည္။

    အာဆီယံတြင္ ဘရူးႏိုင္း ႏိုင္ငံမွ လဲြ၍ က်န္ႏိုင္ငံ အားလံုးနီးပါးတြင္ စေတာ့ေစ်းကြက္ တည္ရွိေနျပီး သက္တမ္းအားျဖင့္ ၾကာျမင့္ေနျပီ ျဖစ္သည့္အတြက္ ေအာင္ျမင္ျပီးေသာ ေစ်းကြက္မ်ား အျဖစ္ ထြက္ေပၚလာေနသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ ၏ ပထမဆံုး ရန္ကုန္စေတာ့ေစ်းကြက္အေျခအေနမွာ ႏွစ္ႏွစ္ခဲြခန္႕သာ ရွိေသးသည့္ အတြက္ သက္တမ္းအားျဖင့္ ႏုငယ္ေသးကာ တိုးတက္လာသည္ ဟု ဆိုေသာ္လည္း အားရေက်နပ္ေလာက္သည့္ အေျခအေန မဟုက္ေသးေခ်။

    အစုရွယ္ယာ စတင္ေရာင္း၀ယ္ခဲ့သည့္ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ မတ္လ မွ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလအထိ အေရာင္းအ၀ယ္ ျဖစ္ခဲ့သည့္ အစုရွယ္ယာ အေရအတြက္မွာ (၉.၃၄)သန္း ရွိျပီး တန္ဖိုးအားျဖင့္ က်ပ္(၁၁၃.၁၀)ဘီလီယံ ရွိသည္။
    မၾကာခင္ Initial Public Offering (IPO)ျဖင့္ စာရင္း၀င္လာမည့္ အမ်ားပိုင္ ကုမၸဏီ(၃)ခုခန္႔ ရွိျပီး အမ်ားပိုင္ကုမၸဏီ(၄၀)ခန္႔မွာ စာရင္း၀င္ရန္ အလားအလာရွိေနသည္။

    စေတာ့ေစ်းကြက္ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ မတိုးတက္လာရေသးသည့္ အခ်က္မွာ စေတာ့ေစ်းကြက္ ႏွင့္ ပါတ္သက္သည့္ အသိပညာ အားနည္းေနေသးသည့္ အခ်က္ ျဖစ္ျပီး IFC ကဲ့သို႔ အဖဲြအစည္းမ်ား၊ ဂ်ပန္ စေတာ့ေစ်းကြက္၊ ထိုင္းစေတာ့ ေစ်းကြက္မွ တာ၀န္ရွိသူမ်ား ႏွင့္ ပူးေပါင္းကာ ပညာေပးသည့္ လုပ္ငန္းမ်ားကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန့္ေဆာင္ရႊက္ရန္ ျပင္ဆင္ေနသည္။

    Media Power Point(17-10-18)

    ေဒၚလာေစ်းတက္ရင္ ဘာေတြျဖစ္လာႏုိင္လဲ

    အခုဆုိရင္ ေဒၚလာေစ်းဟာ စံခ်ိန္တင္ျမင့္တက္လုိ႔ ေနပါတယ္။ ဇြန္လအေစာပုိင္းကတည္းက က်ပ္ေငြနဲ႔ ေဒၚလာလဲႏႈနဟာ မတည္မၿငိမ္္ျဖစ္လာခဲ့ရာမွာ အခုခ်ိန္မွာ ပုဂၢလိက ဘဏ္ေတြနဲ႔ အျပင္ေငြေၾကး ေစ်းကြက္မွာ တစ္ေဒၚလာကုိ က်ပ္ ၁၆၀၀ ေက်ာ္အထိေစ်းဖြင့္လာပါတယ္။

    ေဒၚလာေစ်း ျမင့္တက္ရျခင္း အေၾကာင္းအရင္းကေတာ့ ႏိုင္ငံတကာမွာ အေမရိကန္ေဒၚလာလဲႏႈန္း ျမင့္တက္ေနျပီး ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း ေဒၚလာလိုအပ္ခ်က္ ျမင့္မားေနတာေၾကာင့္ အခုလုိဆက္တိုက္ ျမင့္တက္ျခင္းလာေနရျခင္းျဖစ္တယ္လုိ႔လည္း ကၽြမ္းက်င္သူေတြက သုံးသပ္ၾကပါတယ္။

    အခုလုိ ေဒၚလာေစ်းတက္ျပီး ျမန္မာက်ပ္ေငြတန္ဖုိး က်ဆင္းျခင္းက ကုန္ေစ်းႏႈန္းနဲ႔ ဆက္ႏြယ္လွ်က္ ရွိပါတယ္။ ႏုိင္ငံျခားက ကုန္ပစၥည္းေတြ ျပည္တြင္းကုိ တင္သြင္းတာပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ ျပည္တြင္းက ထြက္ကုန္ေတြ ျပည္ပႏုိင္ငံေတြကုိ တင္ပို႔တာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ အေမရိကန္ေဒၚလာနဲ႔ ေရာင္းဝယ္ရျခင္း ျဖစ္တာေၾကာင့္ ေဒၚလာအေပၚမွာ အေျခခံလ်က္ရွိတယ္။ ေဒၚလာေစ်းတက္ရင္ ကုန္ေစ်းႏႈန္းလည္း ျမင့္တက္လာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

    ေဒၚလာေစ်း ဆက္တုိက္ဆုိသလုိ ျမင့္တက္လာတာေၾကာင့္ အဓိကသြင္းကုန္ လုပ္ငန္းေတြျဖစ္တဲ့ စက္သုံးဆီ၊ စားသုံးဆီ၊ ေမာ္ေတာ္ကား၊ ေဆာက္လုပ္ေရးသံုး ပစၥည္းေတြ၊ ကြန္ပ်ဴတာနဲ႔ ဆက္စပ္ပစၥည္းေတြ၊ ေဆးဝါးေတြနဲ႔ လူသုံးကုန္ပစၥည္း အမ်ားစုဟာလည္း ေဒၚလာေငြေၾကးကို အသုံးျပဳျပီး ၀ယ္ယူေနရတာေၾကာင့္ ေစ်းႏႈန္းေတြ ျမင့္တက္လာပါတယ္။

    ပုိ႔ကုန္၊ သြင္းကုန္က႑

    ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ ပုိ႔ကုန္ထက္ သြင္းကုန္ကမ်ားျပားေနတာာေၾကာင့္ ေဒၚလာေစ်း ျမင့္တက္မႈက သြင္းကုန္လုပ္ငန္းရွင္ေတြကုိ တိုက္႐ိုက္ ဆုိးက်ဳိးေတြ ျဖစ္ေပၚေစပါတယ္။ ေဒၚလာေစ်း ျမင့္တက္မႈေၾကာင့္ သြင္းကုန္ေစ်းႏႈန္းေတြ ေစ်းကြက္အတြင္း သံုးစြဲမႈမ်ားျပားတဲ့ ကုန္စည္ေတြကို ေစ်းႏႈန္း ျမင့္တက္ေစၿပီး ကုန္ေစ်းႏႈန္းနဲ႔ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္းကို ျမင့္တက္ေစမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ပုိ႔ကုန္္က႑ကုိၾကည့္မယ္ဆုိရင္ ေဒၚလာေစ်း ျမင့္တက္ျခင္းက ျပည္တြင္းေငြနဲ႔ ျပန္္လဲလွယ္တဲ့အခါမွာ ဝင္ေငြပိုရတာေၾကာင့္ ျပည္ပပုိ႔မယ္ကုန္စည္ေတြကုိ ေစ်းပုိေပးၿပီး စိတ္ႀကဳိက္ပုိ႔ေစမယ့္ သေဘာသက္ေရာက္ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံက ျပည္ပကုိ ပုိ႔ေနတဲ့ ကုန္္စည္ေတြဟာ ျပည္တြင္းမွာ အဓိက စားသုံးတဲ့ ကုန္စည္ေတြျဖစ္တဲ့ ဆန္၊စပါးနဲ႔ ပဲမ်ဳိးစုံ၊ အသားစတာေတြျဖစ္လုိ႔ ကုန္ေစ်းႏႈန္းကို ျမင့္တက္ေစပါတယ္။

    လက္ရွိမွာဆုိလည္း ျပည္ပက တင္သြင္းေနရတဲ့ ေဆး၀ါးေတြဟာ ေစ်းတက္လာသလုိ စက္သုံးဆီေစ်းေတြလည္းတက္၊ စပါးေစ်း၊ ဆန္ေစ်းေတြလည္း တက္ေနပါတယ္။

    အိမ္၊ၿခံ၊ေျမနဲ႔ ေဆာက္လုပ္ေရးက႑

    ေဒၚလာေစ်း တက္ျခင္းက ပို႔ကုန္သြင္းကုန္က႑မွာ ထိခိုက္မႈေတြ ရွိေနသလို ေဆာက္လုပ္ေရးေစ်းကြက္ကိုလည္း သက္ေရာက္မႈေတြ ရွိေနပါတယ္။ သာမန္အားျဖင့္ ေဒၚလာေစ်းတက္ျခင္းက အိမ္ၿခံေျမက႑အေပၚ ႀကီးႀကီးမားမား သက္ေရာက္မႈ မရွိႏိုင္ဘူးလို႔ ထင္ႏိုင္ေပမဲ့ အမွန္တကယ္ ျပည္ပက တင္သြင္းရတဲ့ ေဆာက္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းသုံး အေျခခံ ပစၥည္းေတြဟာ ေဒၚလာေစ်း တက္လာတာနဲ႔အမၽွ ေစ်းျမင့္လာတာေၾကာင့္ ေဆာက္လုပ္ေရး ကန္ထ႐ိုက္ေတြအတြက္ အခက္အခဲေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္လာၾကရႏုိင္တာေၾကာင့္ သြယ္ဝုိက္ေသာအားျဖင့္ အိမ္္ၿခံ၊ေျမေစ်းကြက္ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈကုိလည္း ထိခုိက္ေစမွာျဖစ္ပါတယ္။

    ျပည္ပက တင္သြင္းတဲ့ ပစၥည္းေတြ ေစ်းတက္လာတဲ့အျပင္ ျပည္တြင္း ထုတ္ကုန္ေတြဟာလည္း ေဒၚလာေစ်းေတြ ျမင့္လာတာနဲ႔အမၽွ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ခေတြ ျမင့္လာတဲ့အတြက္ ျပည္တြင္းထုတ္ ပစၥည္းေတြလည္း အထိုက္အေလ်ာက္ ေစ်းျမင့္တက္လာပါမယ္။

    ယခင္ကထဲက အိမ္ၿခံေျမေစ်းေတြက ေအးစက္ေနတာျဖစ္ၿပီး ယခုလုိ ေဆာက္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းသုံး အေျခခံပစၥည္းေတြ ေစ်းတက္လာတဲ့ အခါမွာေတာ့ တိုက္ခန္း အေရာင္းအဝယ္ေတြ ပိုၿပီး ခက္ခဲလာပါတယ္။ အခုလုိ တိုက္ခန္းေစ်းေတြက တက္မလာဘဲ ေဆာက္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းသုံးပစၥည္းနဲ႔ လုပ္ငန္းကုန္က် စရိတ္ေတြကို ပိုမိုမ်ားျပားလာတဲ့အတြက္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူေတြ အေနနဲ႔ ဆုံး႐ႈံး နစ္နာမႈေတြနဲ႔ ႀကဳံေတြ႔ေနၾကရပါတယ္။

    ေရႊေစ်းကြက္

    ေဒၚလာေစ်းႏႈန္း ျမင့္တက္လာတာက ျပည္တြင္း ေရႊေစ်းကြက္အတြင္း အနည္းငယ္ လႈပ္ခတ္မႈေတြ ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ ကမၻာ့ေရႊေစ်းႏႈန္းဟာ ေဒၚလာနဲ႔ သတ္မွတ္ထားတာေၾကာင့္ ကမၻာ့ေရႊေစ်းႏႈန္း မေျပာင္းဘဲ ေဒၚလာေစ်း ဆက္လက္ျမင့္တက္ လာမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ျပည္တြင္း ေရႊေစ်းႏႈန္းက ဆက္တက္လာမွာပါ။ ေဒၚလာေစ်း ဆက္တက္ေနတာေၾကာင့္ ကမၻာ့ေရႊေစ်းႏႈန္း က်ရင္ေနသည့္တုိင္ ျပည္တြင္း ေရႊေစ်းႏႈန္းက စံခ်ိန္တင္ေစ်းျဖစ္တဲ့ တစ္က်ပ္သားကုိ က်ပ္ ၁၀ သိန္းအထကုိေရာက္ရွိလာပါတယ္။

    ကားေစ်းကြက္

    ႏိုင္ငံတကာက ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ေတြ တင္သြင္းရာမွာ ေဒၚလာနဲ႔ တင္သြင္းရတာေၾကာင့္ ေဒၚလာေစ်း ျမင့္တက္လာျခင္းက ကားေစ်းကြက္အတြင္း ေစ်းႏႈန္းေတြ အေျပာင္းအလဲ ျဖစ္လာပါတယ္။

    ျပီးခဲ့တဲ့ ရက္ပုိင္းအတြင္းက အေမရိကန္ေဒၚလာေစ်း စံခ်ိန္တင္ ျမင့္တက္ခဲ့တာေၾကာင့္ ကားအခြန္နဲ႔ သယ္ယူစရိတ္ေတြ ျမင့္တက္လာပါတယ္။  ျပည္ပက တင္သြင္းတဲ့ ဘရန္းနယူး ကားေတြလည္း ေစ်းနႈန္းေတြ ျမင့္တက္လာပါတယ္။ ေစ်းကြက္အေျခအေနကေတာ့ ကားအမ်ဳိးအစားေတြရဲ႕ ေစ်းနႈန္းေတြဟာ ျမင့္တက္လာျပီး ကားအေရာင္းအဝယ္ ေအးေနတယ္လုိ႔ ကားတင္သြင္း ေရာင္းခ်သူေတြထံက သိရပါတယ္။

    ကုန္စိမ္းေစ်းအေျခအေန

    ေဒၚလာေစ်း ျမင့္တက္ျခင္းေၾကာင့္ အဓိက သြင္းကုန္တစ္ခုျဖစ္တယ္ စက္သုံးဆီေစ်းဟာလည္း စံခ်ိန္တင္ ျမင့္တက္လာခဲ့ပါတယ္။ စက္သုံးဆီေစ်း တက္လာေတာ့ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး စရိတ္ေတြပါ ျမင့္တက္လာပါတယ္။ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရး စရိတ္ေတြတက္ေတာ့ ကုန္ေစ်းႏႈန္းကပါ ျမင့္တက္လာခဲ့ပါတယ္။

    ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အဓိကစားေသာက္ကုန္ျဖစ္တဲ့ ဆန္ေစ်းကြက္ဟာ မူလကထဲက ျမင့္တက္လွ်က္ရွိရာ အခုအခါမွာေတာ့ တစ္အိတ္ကုိ က်ပ္ ၅၀၀ ကေန ၄၀၀၀ အထိ ဆက္လက္ ျမင့္တက္လာပါတယ္။ ထုိ႔အတူပဲ တျခားေသာ စားေသာက္ကုန္ပစၥည္းေတြ၊ လူသုံးကုန္ ပစၥည္းေတြဟာလည္း ျမင့္တက္လာပါတယ္။

    ေဒၚလာေစ်းတက္ျခင္းက ကုန္စိမ္းေစ်းႏႈန္းနဲ႔ တိုက္ရုိက္ ဆက္ႏြယ္ေနပါတယ္။ မူလကထဲက ျမင့္တက္ေနတဲ့ ကုန္စိမ္းႏႈန္းဟာ အခုဆုိရင္ ေဒၚလာေစ်းေၾကာင့္ ထပ္မံျမင့္တက္ခဲ့ရပါျပီ။ ေဒၚလာေစ်း တက္တာဟာ ျမန္မာက်ပ္ေငြကို မွီခိုစားေသာက္ရတဲ့ အေျခခံ လူတန္းစားေတြကုိ ပုိမုိ ထိခုိက္ေစတာေၾကာင့္ ေဒၚလာေစ်းတက္ျခင္းဟာ အစုိးရအေနနဲ႔ ေျဖရွင္းဖုိ႔လုိအပ္ေနတဲ့ ကိစၥတစ္ခု အျဖစ္ေရာက္ရွိလာေနပါတယ္။


    လြယ္ဟိန္း ကုမၸဏီမွ ထိုင္းစေတာ့ေစ်းကြက္မွာ အစုရွယ္ယာေရာင္းခ်ရင္ ဘာျဖစ္လာႏိုင္လဲ

    လြယ္ဟိန္း ကုမၸဏီမွ ပထမဦးဆံုးေျခလွမ္းအေနျဖင့္ စေတာ့ရွယ္ယာမ်ားကို ထိုင္းစေတာ့ရွယ္ယာေစ်းကြက္ (Stock Exchange of Thailand) မွ တစ္ဆင့္ အမ်ားျပည္သူထံေရာင္းခ်ေပးမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သတင္းထုက္ျပန္ထားပါတယ္။

    ဒါဟာ ပထမဆံုးအၾကိမ္အျဖစ္ ျပည္ပႏိုင္ငံတစ္ခုမွာ ရွယ္ယာေရာင္းခ်တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံအေျခစိုက္ အမ်ားပိုင္ FMCG ကုမၸဏီ တစ္ခု ျဖစ္လာမွာပါ။ လႊယ္ဟိန္းကုမၸဏီဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း ရန္ကုန္စေတာ့အိက္ခ်ိန္းလို႔ စေတာ့ ေစ်းကြက္ရွိရဲ့သားနဲ ထိုင္းႏိုင္ငံ စေတာ့ေစ်းကြက္မွာ ေစ်းကြက္တင္ ေရာင္းခ်တာကလည္း စိက္၀င္စားဖို႔ ေကာင္းပါတယ္။

    စေတာ့ရွယ္ယာေရာင္းခ်ျခင္းမ်ားျပဳလုပ္ရန္ ရင္းႏွီးျမႇပ္ႏွံမႈဘဏ္ ႏွင့္ ေငြေၾကးဆိုင္ရာအၾကံေပးအျဖစ္ KTZmico ထိုင္း (KTZmico of Thailand) အားေရြးခ်ယ္ထားၿပီး မၾကာမီအခ်ိန္အတြင္းမွာပဲ သက္္ဆိုင္ရာ စီးပြားေရးဥပေဒအၾကံေပးႏွင့္ စာရင္းစစ္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားကိုလည္း ခန္႔အပ္သြားမယ္ လို႔ ဆိုပါတယ္။
    စေတာ့ရွယ္ယာမ်ားအား ေစ်းကြက္အတြင္းသို႔စတင္ေရာင္းခ်ရန္ ၂ ႏွစ္ ကေန ၃ ႏွစ္ အထိ ၾကာျမင့္မည္ျဖစ္ၿပီး အေစာဆံုးအေနျဖင့္ ၂၀၂၁ ခုႏွစ္တြင္ အလံုးစံုၿပီးစီးႏိုင္ရန္ ေမွ်ာ္မွန္းထားျပီး အကယ္၍ ထိုသတ္မွတ္ထားေသာအခ်ိန္အတြင္း ၿပီးစီးမည္ဆိုပါက ႏိုင္ငံတကာတြင္ ပထမဦးဆံုးေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံအေျခစိုက္ အမ်ားပိုင္ FMCG ကုမၸဏီ တစ္ခု ျဖစ္လာမယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

    ျပည္တြင္းျပည္ပမ်ား၌ လုပ္ငန္းႏွင့္ေစ်းကြက္တိုးခ်ဲ႕ျခင္းမ်ားအတြက္ လိုအပ္ေသာအရင္းအႏွီးကိုလည္း ရွာေဖြသြားမွာ ျဖစ္ျပီး ရရွိလာေသာအရင္းအႏွီးမ်ားက ႏိုင္ငံတကာ ကုမၸဏီအႀကီးစားမ်ားႏွင့္ ယွဥ္ၿပိဳင္ႏိုင္ရန္ အေထာက္အပံ့ေပးမည္ျဖစ္ၿပီး ထိုမွတစ္ဆင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ FMCG ထိပ္တန္းကုမၸဏီ တစ္ခုအျဖစ္ ဆက္လက္ရပ္တည္သြားႏိုင္မယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

    ရရွိလာေသာအရင္းအႏွီးမ်ားျဖင့္ လက္ရွိထုတ္လုပ္မႈနည္းပညာမ်ားကို အဆင့္ျမႇင့္တင္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ႏိုင္ရံုသာမက ဥေရာပႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံကဲ့သို႔ တင္ပို႔ေရာင္းခ်ႏိုင္သည့္ေစ်းကြက္မ်ား ရွာေဖြရန္ အကူအညီေပးႏိုင္တယ္ လို႔ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

    လြယ္ဟိန္းကုမၸဏီ၏ အဓိကလုပ္ငန္းႀကီးလုပ္ေဆာင္ခ်က္ ၄ မ်ိဳးတြင္ FMCG, ေငြေၾကးလုပ္ငန္းမ်ား၊ ကုန္ပစၥည္းသယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ အျခားေသာစီးပြားေရးလုပ္ငန္း မ်ားပါဝင္ပါသည္။ ထိုလုပ္ငန္းႀကီးမ်ားမွ FMCG လုပ္ငန္းကိုသာ အမ်ားပိုင္အျဖစ္ျပဳလုပ္ေပးမည္ျဖစ္ၿပီး အျခားေသာ လုပ္ငန္းမ်ားကို ပုဂၢလိကပိုင္အျဖစ္ ဆက္လက္ထားရွိမွာ ျဖစ္ျပီး ဥပမာ Alpine ေသာက္ေရသန္႔ ႏွင့္ Alpine Dairy ႏို႔ထြက္ပစၥည္း အမွတ္တံဆိပ္တို႔ကို အမ်ားပိုင္အစုရွယ္ယာမ်ားအေနျဖင့္ ဝယ္ယူႏိုင္မွာျဖစ္ၿပီး လြယ္ဟိန္းကုန္ပစၥည္း သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးလုပ္ငန္း (LHLS) ကိုေတာ့အစုရွယ္ယာေရာင္းခ်ျခင္းေစ်းကြက္တြင္ ထည့္သြင္းေသးမည္ မဟုတ္ဖူး လို႔ ဆိုပါတယ္။

    လာမည့္ ၂ ႏွစ္ တာကာလအတြင္း အမ်ားပိုင္အစုရွယ္ယာမ်ား စတင္ေရာင္းခ်ႏိုင္ေအာင္ အစြမ္းကုန္ႀကိဳးစားသြားမည္ျဖစ္ၿပီး ကုမၸဏီ၏ အဓိကက်ေသာအစိတ္အပိုင္းမ်ားျဖစ္သည့္ အေရာင္းဌာန၊ အေရာင္းျမႇင့္တင္ေရးႏွင့္ ေစ်းကြက္ရွာေဖြေရးဌာန၊ ဘ႑ာေရးဌာန၊ ဝန္ထမ္းေရးရာဌာန ႏွင့္ လုပ္ငန္းမ်ားလည္ပတ္မႈဌာနမ်ားကို ပိုမိုေကာင္းမြန္ေအာင္ေျပာင္းလဲမယ္လို႔ ဆိုျပီး ေကာ္ပိုရိတ္ အုပ္ခ်ဳပ္မႈအသစ္ႏွင့္ လုိက္နာမႈ လုပ္ထံုးလုပ္နည္း အသစ္မ်ားကိုလည္း က်င့္သံုးသြားမည္ ျဖစ္ပါသည္။ ထိုင္းႏိုင္ငံ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕တြင္လည္း ရံုးခြဲတစ္ခုဖြင့္လစ္ရန္အတြက္ ႀကိဳးစားလွ်က္ရွိပါသည္။ အထက္ေဖာ္ျပပါ အစီအစဥ္မ်ားသည္ ကုမၸဏီ၏ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားေျပာင္းလဲရန္ စီမံခ်က္မ်ားမွ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုသာရွိပါေသးတယ္ လို႔ ဆိုပါတယ္။

    ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ မတ္လပိုင္း ၁ ရက္ေန႔တြင္ IPO ျဖစ္ေျမာက္ေစရန္ လုပ္ေဆာင္ရမည့္အစီအစဥ္မ်ားျဖစ္သည့္ Aqua စီမံကိန္း အားစတင္၍ ေဖာ္ေဆာင္ခဲ့ျပီး ထိုစီမံကိန္းျဖစ္ေျမာက္ေအာင္ ကူညီႏိုင္ရန္အတြက္ ရန္ကုန္ရံုးႏွင့္ စင္ကာပူႏိုင္ငံရံုးမွ အဓိကက်ေသာပညာရွင္ ဝန္ထမ္းမ်ားကိုေရြးခ်ယ္သြားမွာ ျဖစ္ျပီး အခတ္အခဲေတြ ရွိေနနိင္တယ္ လို႔ ဆိုပါတယ္။

    လြယ္ဟိန္း ကုမၸဏီဟာ Group of Company တစ္ခု ျဖစ္ျပီး ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေအာင္ျမင္ေနေသာ ကုမၸဏီ တစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို ကုမၸဏီ တစ္ခုက ျမန္မာျပည္ေစ်းကြက္မွာ စေတာ့ေရာင္းခ် ရွယ္ယာ မေခၚပဲ ျပည္ပကို ထြက္ ေရာင္းခ်မယ္ ဆိုတာ ရန္ကုန္စေတာ့ အိက္ခ်ိန္းလို႔ ေစ်းကြက္အေပၚ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈ ၾကီးႏိုင္ပါတယ္။

    ရန္ကုန္စေတာ့ အိက္ခ်ိန္းေစ်းကြက္ဟာ ကနဦး စတင္ခ်ိန္က ေစ်းႏူန္းေတြ အလြန္အကၽြံ ျမင့္တက္ခဲ့ျပီး ေနာက္ပိုင္း ေတာက္ေလ်ာက္ ေစ်းထိုးက်ေနတာေၾကာင့္ တခ်ိဳ႔ အမ်ားပိုင္ ကုမၸဏီဟာ ျပန္ျပီး က်ားကန္၀ယ္ယူထိန္းသိမ္းေပးေနရတဲ့ အေျခအေနမွာ ရွိပါတယ္။ ေနာက္တခ်က္က ေတာင္းယူတဲ့ အခ်က္အလတ္ေတြ မ်ားျပားျပီး Risk ယူရ မ်ားတဲ့ အျပင္ စေတာ့ရွယ္ယာ ေရာင္းခ်နိင္ပါမလား ဆိုတဲ့ ယံုၾကည္ခ်က္ ေပ်ာက္ဆံုးေနပံု ရပါတယ္။ ဒါကို YSX အေနနဲ ျပင္ဆင္သင့္ျပီ။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အမ်ားပိုင္ ကုမၸဏီ(၃၀၀)ေက်ာ္ တည္ရွိေနေပမယ့္ လက္ေတြ႔ စေတာ့ေစ်းကြက္ထဲ ေရာက္လာတာဟာ (၅)ခုသာ ရွိပါေသးတယ္။

    တကယ္လုိ႔ လြယ္ဟိန္းကုမၸဏီသာ ထိုင္းေစ်းကြက္မွာ ေအာင္ျမင္စြာ ေရာင္းခ်ႏိုင္ရင္ ျပည္တြင္းအမ်ားပိုင္ ကုမၸဏီေတြလည္း ျပည္ပစေတာ့ေစ်းကြက္မွာ ေစ်းကြက္တင္ၾကဖြယ္ရွိပါတယ္။ အခုမွ စတင္ေမြးဖြားခါစ ျဖစ္တဲ့ ရန္ကုန္စေတာ့အိက္ခ်ိန္းအတြက္ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈေတြ ရွိလာနိင္ပါတယ္။ ျပည္တြင္း ကုမၸဏီတစ္ခုဟာ (၃၅) ရာခိုင္ႏူန္း အထိ နိင္ငံျခား ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမူကို ခြင့္ျပဳလို႔ ရတဲ့ အတြက္ လြယ္ဟိန္းကုမၸဏီ အေနနဲ ဘာေၾကာင့္ ထိုင္းစေတာ့ေစ်းကြက္ကို ၀င္ရတယလဲ စိက္၀င္စားစရာပါ။

    ဒီအခ်က္ေတြက စေတာ့ေစ်းကြက္နဲ ပါတ္သက္ျပီး သတင္းေကာင္းတစ္ပုဒ္ ျဖစ္လာမယ္ ယူဆပါတယ္။


    ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံမႈ ႏွင့္ အခြန္က႑အတြက္ VDB Loi ၏ အၾကံျပဳခ်က္မ်ား

    VDB Loi Suggestion for Myanmar Tax Environment

    Ten Ways to Make Myanmar’s Tax Environment More Attractive for Foreign Investment Without Losing Any Tax Revenue

    စီးပြားေရး လုုပ္ကိုုင္ေဆာင္ရြက္ရတာ အဆင္ေျပေခ်ာေမြ႕ၿပီး ႏုုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံ႔မႈေတြကိုုလည္း တိုုးပြားေအာင္ စဲြေဆာင္မယ္။ ဒါေပမယ့္ တစ္ဖက္မွာလည္း အခြန္သက္သာခြင့္ေတြေပးၿပီး အခြန္ဘ႑ာေငြေတြဆံုုးရႈံးရတာမ်ဳိးမျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လိုုလုုပ္မလဲ။ ဥပေဒအႀကံေပးအဖဲြ႕အစည္း VDB Loi ကထုုတ္ျပန္ထားတဲ့ အခ်က္ ၁၀ခ်က္က အခြန္က႑အတြက္ေရာ၊ ႏုုိင္ငံျခားရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏံွမႈေတြအတြက္ပါ ရွဥ့္လဲေလ ွ်ာက္သာ၊ ပ်ားလဲစဲြသာ ျဖစ္ေစမယ့္သေဘာမ်ဳိး ဆိုုထားပါတယ္။
    အခြန္ထမ္းေတြဖက္က ႀကိဳတင္ခန္႔မွန္းႏုုိင္မႈနဲ႔ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈေတြ လိုုအပ္တယ္လိုု႔လည္း ေရးသားထားပါတယ္။ ေဖာ္ျပထားတဲ့ အခ်က္ ၁၀ ခ်က္ကေတာ့ ေအာက္ပါအတုိင္းပဲျဖစ္ပါတယ္။

    1. စီးပြားေရးမိတ္ဖက္ႏုုိင္ငံေတြကေန လာေရာက္လုုပ္ကိုုင္တဲ့ လုုပ္ငန္းေတြအတြက္ အခြန္ႏွစ္ထပ္ကြမ္း မက်သင့္ေစေရး ႏွစ္ႏုုိင္ငံသေဘာတူစာခ်ဳပ္ေတြခ်ဳပ္ဆိုုမႈေတြ ပိုုၿပီးအရွိန္ျမွင့္လုုပ္ေဆာင္ဖိုု႔
    2. စီးပြားေရးရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံသူေတြအေနနဲ ့အခြန္ေငြေတြကိုၾကိဳတင္ခန္ ့မွန္းႏိုင္ဖုိ ့စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္း နညး္ဥပေဒေတြၾကိဳတင္ထုတ္ေပးထားသင့္ျပီး အဲဒါမွသာ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံသူေတြအေနနဲ ့လည္း အခြန္ေငြေပးေဆာင္ဖို ့ကိစၥရပ္ေတြကို ၾကိဳတင္ျပင္ဆင္ႏို္င္မွာျဖစ္ေၾကာင္း
    3. စာရင္းစစ္ေဆးတာေတြနဲ႔ အခြန္စည္းၾကပ္တဲ့ကိစၥရပ္ေတြအတြက္ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြအတိုုင္းလုုပ္ေဆာင္သြားဖိုု႔
    4. ႏိုုင္ငံျခားသား ကၽြမ္းက်င္၀န္ထမ္းေတြရဲ႕ လစာအေပၚ သင့္ေလ်ာ္တဲ့ အခြန္စည္းၾကပ္မႈေတြလုုပ္ေဆာင္ၿပီး တခ်ဳိ႕ေသာ အေျခခံေပးေဆာင္မႈေတြကိုု ကင္းလြတ္ေစျခင္းျဖင့္ ပိုုမိုုလာေရာက္လုုပ္ကိုုင္ေအာင္ ဖန္တီးေပးဖိုု႔
    5. အခြန္ထမ္းေတြအတြက္ ေခ်ာေမြ႕အဆင္ေျပေစတဲ့ အခြန္စနစ္ျဖစ္လာေစဖိုု႔
    6. စီးပြားေရးလုုပ္ငန္းေတြ ခ်ဲ႕ထြင္ေဆာင္ရြက္မႈကိုု အားေပးတဲ့အေနနဲ႔ ပင္ရင္းမွႏႈတ္ယူေပးသြင္းခြန္ေကာက္ခံမႈပံုုစံေတြကိုု ေျပာင္းလဲတာ၊ ဒါမွမဟုုတ္ ေလ ွ်ာ့ခ်တာမ်ဳိးေတြ ေဆာင္ရြက္ဖိုု႔
    7. ျပည္တြင္အခြန္မ်ားဦးစီးဌာန အေနျဖင့္လည္း ျပည္သူလူထုႏွင့္ ႏွီးေႏွာဖလွယ္ပြဲေတြ ပိုမိုျပဳလုပ္ရန္လိုအပ္ျပီး အခြန္ေဆာင္ရန္ ရွင္းလင္းေဖာ္ျပထားေသာ လက္စြဲစာအုပ္ငယ္မ်ား ပိုမိုထုတ္လုပ္ရန္လိုအပ္ေၾကာင္း
    8. ေခတ္နဲ႔ေလ ွ်ာ္ညီတဲ့ တံဆိပ္ေခါင္းခြန္ ေကာက္ခံမႈကိုု လက္ေတြ႕က်ၿပီး ေခတ္နဲ႔ ေလ ွ်ာ္ညီတဲ့ ပံုုစံေျပာင္းလဲဖိုု႔
    9. လုုပ္ငန္းအရႈံးျပတဲ့အတြက္ အျမတ္ေငြအေပၚ အခြန္မေဆာင္ႏုုိင္တဲ့ အေျခအေနေတြကိုု လက္ခံဖိုု႔
    10. အထူးကုန္စည္ခြန္ကို လက္လီေစ်းႏႈန္းေရာင္းခ်မႈအေပၚ မေကာက္ခံပဲ ထုတ္လုပ္မႈတန္ဖိုးအေပၚမွာသာ အေျခခံေကာက္ခံဖိုု႔ အစရွိတဲ့ အခ်က္ ၁၀ ခ်က္ကို အက်ဥ္းခ်ဳပ္အေနနဲ ့ေရာ အက်ယ္အေနနဲ ့ပါ ေဖာ္ျပထားတာေတြ ့ရပါတယ္။

    VDB Loi ရဲ ့အျပည့္အစံုေဖာ္ျပခ်က္ကိုေတာ့ ေအာက္ပါ PDF file မွာ ဆက္လက္ဖတ္ရႈႏိုင္ပါတယ္။

    Source : http://www.vdb-loi.com/


    အလုုပ္သမားေရးရာအျငင္းပြားမႈကိစၥရပ္ေတြမျဖစ္ပြားေအာင္ကာကြယ္ဖို႔နဲ႔ ေလ်ာ ့ခ်ႏုုိင္ေရးအတြက္ ILOရဲ႕ အႀကံျပဳခ်က္မ်ား

    Dispute Resolution Trends - Overall Case load of Township Conciliation Body

    အလုုပ္အရွင္-အလုုပ္သမားတိုု႔အၾကား အျငင္းပြားမႈကိစၥရပ္ေတြကဘာေတြလဲ။ ဆႏၵျပမႈေတြ ဘယ္လိုုပံုုစံမ်ဳိးနဲ႔ ျဖစ္ပြားေနလဲ။ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေရာ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္ပြားတာလဲ။ ဒီလိုုျဖစ္ပြားမႈေတြေလ်ာ ့ခ်ေရးကိစၥရပ္ေတြက ဘာေတြစိန္ေခၚမႈေတြရွိေနမလဲ၊ စိန္ေခၚမႈေတြက ဘာလဲ စတဲ့အေၾကာင္းအရာေတြကိုုေတာ့ International Labour Organization (ILO)ရဲ႕ Chief Technical Adviser ျဖစ္တဲ့ Ms Natsu Nogamiက ၿပီးခဲ့တဲ့ ၾသဂုုတ္လ ၃၀ရက္ေန႔မွာ သတင္းသမားေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြးသြားခဲ့ပါတယ္။
    လက္ရွိ အလုုပ္သမားေရးရာအျငင္းပြားမႈဥပေဒကိုု ျပန္လည္ျပင္ဆင္ေရး လႊတ္ေတာ္မွာ ေဆြးေႏြးေနၾကတဲ့အေပၚ ILOရဲ႕ အႀကံျပဳခ်က္ေတြကိုုလည္း ထည့္သြင္းေျပာၾကားသြားပါတယ္။

    ယခုတင္ျပေပးထားေသာ PDF Files မ်ားအားလံုးသည္ ILO Yangon မွ Chief Technical Adviser ျဖစ္သူ Natsu Nogami ၏ မူပိုင္ခြင့္ႏွင့္သာသက္ဆိုင္ျပီး ခြင့္ေတာင္း၍ ျပန္လည္မ ွ်ေဝေပးထားျခင္းျဖစ္ပါတယ္။


    သတင္းသမားမ်ားသိထားသိေသာ ဥပေဒေရးရာ သုုေတသနမွတ္စုုမ်ား

    Laws Related with Media

    စီးပြားေရးသတင္းသမားေတြသာမက သတင္းမီဒီယာေလာကသားေတြ အေနနဲ႔ ဘယ္လိုုဥပေဒ၊ နည္းဥပေဒမ်ဳိးေတြ၊ ထုုတ္ျပန္ခ်က္ေတြ ကိုု ဖတ္ထားသင့္လဲ။ ဥပေဒထဲမွာပါတဲ့ အသံုုးအႏႈန္းေတြကိုု ဘယ္လိုုသတိထားဖတ္ရႈရမလဲ။ ဥပေဒတစ္ရပ္အေနနဲ႔ထုုတ္ျပန္ထားတာမ်ဳိးမဟုုတ္ေပမယ့္လည္း ဘာေတြကိုု ဥပေဒကဲ့သိုု႔ လိုုက္နာက်င့္သံုုးသင့္လဲ။ လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ ဖြဲ႕စည္းပံုုေတြက ဘယ္လိုုရွိလဲ။

    ဒီအေၾကာင္းအရာေတြနဲ႔ပတ္သတ္ၿပီး တရားလႊတ္ေတာ္ေရွ႕ေန ဦးသန္းေမာင္(စစ္ေတြ)က သူ႔ရဲ႕ သုုေတသနမွတ္စုုေတြကိုု သတင္းသမားေတြကိုု ျပန္လည္ေ၀မ ွ်ထားေပးပါတယ္။

    ယခုတင္ျပေပးထားေသာ PDF Files မ်ားအားလံုးသည္ တရားလႊတ္ေတာ္ေရွ႕ေန ဦးသန္းေမာင္(စစ္ေတြ) ၏ မူပိုင္ခြင့္ႏွင့္သာသက္ဆိုင္ျပီး ဆရာ့ဆီမွ ခြင့္ေတာင္း၍ ျပန္လည္မ ွ်ေဝေပးထားျခင္းျဖစ္ပါတယ္။


    ေခ်းေငြေစ်းကြက္(ဘဏ္ေစ်းကြက္)နဲ႔ အရင္းအႏွီးေစ်းကြက္(စေတာ့ရွယ္ယာေစ်းကြက္) ဘယ္လုိဆက္စပ္ပါသလဲ

    ေခ်းေငြေစ်းကြက္(ဘဏ္ေစ်းကြက္)နဲ႔ အရင္းအႏွီးေစ်းကြက္(စေတာ့ရွယ္ယာေစ်းကြက္)ဟာ အႀကီးအက်ယ္ ဆက္စပ္မႈရွိပါတယ္။ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းတစ္ခုစတင္ဖုိ႔ျဖစ္ေစ၊ ခ်ဲ႔ထြင္ဖုိ႔ျဖစ္ေစ လုိအပ္တဲ့ အရင္းအႏွီးကုိ ေခ်းေငြေစ်းကြက္ကေနရွာခ်င္ရွာ၊ ဒါမွမဟုတ္လည္း ကုမၸဏီကုိ စေတာ့ရွယ္ယာမွာ ေစ်းကြက္မွာ ရွယ္ယာထုတ္ေရာင္းခ်ျခင္းနဲ႔ အရင္းအႏွီးကုိ ရွာေဖြၾကတာမ်ားပါတယ္။

    ဒီေစ်းကြက္ႏွစ္ခုဟာ ေျပာင္းျပန္အခ်ဳိးက်တယ္လုိ႔ ေယဘုယအားျဖင့္ သုံးသပ္ႏုိင္ပါတယ္။ အဓိက လုပ္ငန္္းေတြရဲ႕ ေစ်းခ်ဳိသာတဲ့ ေငြေၾကးနဲ႔ အရင္းအႏွီးရွာေဖြမႈပုံစံ ယူဆခ်က္ကေန အခုလိုေကာက္ခ်က္ခ်တာျဖစ္ပါတယ္။

    ဆုိလုိတာက ဥပမာအားျဖင့္ မိမိမွာ က်ပ္ ၁၀၀ ရွိသည္ဆုိပါစုိ႔။ ဘဏ္က အတုိးႏႈန္း တစ္ႏွစ္ကုိ က်ပ္ ၁၀ အတုိးေပးသည္ဆုိပါစုိ႔။ အဲဒီလုိအခ်ိန္မွာ ကုမၸဏီေတြဘက္လည္း ေငြေခ်းရတာ တန္တယ္လုိ႔ထင္တယ္။ ဘဏ္မွာေငြအပ္ရတာ ကုိက္တယ္လုိ႔ယူဆတဲ့သူေတြမ်ားခ်ိန္မွာ အဲဒီအခ်ိန္မွာ ေခ်းေငြေစ်းကြက္ဟာ ပုိမုိဖြင့္ ထြားလာၿပီးစေတာ့အိပ္ခ်ိန္းမွာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈ နည္းတတ္ပါတယ္။

    အျခားတစ္ဖက္မွာေတာ့ ဘဏ္အတုိးႏႈန္းဆုိတာ ဘယ္လုိပဲ ေစ်းကြက္ေပါက္ေစ်းအတုိင္းလြတ္လြတ္လပ္လပ္ က်င့္သုံးတ့ဲ့ ႏုိင္ငံေတြျဖစ္ပါေစ တုိင္းျပည္စီးပြားေရးနဲ႔ အစုိးရေတြရဲ႕ မူဝါဒေပၚမူတည္ၿပီးေတာ့ ဗဟုိဘဏ္ေတြက အတုိးႏႈန္းကုိ အဆုံးအျဖတ္လုပ္ၾကပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ဘဏ္ေတြဘက္က အတုိးႏႈန္းေလ်ာ ့ခ်လုိက္မယ္ဆုိရင္ စေတာ့ေစ်းကြက္မွာ ကုမၸဏီေတြကရွယ္ယာထုတ္ေရာင္းဖုိ႔ စိဝင္စားမႈေလ်ာ ့သြားတတ္ပါတယ္။ အေၾကာင္းကေတာ့ ေခ်းေငြေစ်းကြက္က ေစ်းခ်ဳိေနလုိျဖစ္ပါတယ္။ ေခ်းေငြဆုိတာ ျပန္ဆပ္ဖုိ႔ လုိတာမွန္ေပမဲ့ ကုမၸဏီရဲ႕ အက်ဳိးအျမတ္မွန္သမ ွ်ကုိ ခြဲေဝေပးဖုိ႔မလုိတဲ့အတြက္ ေခ်းေငြကုိ ကုမၸဏီေတြက ပုိၿပီးေတာ့ သေဘာက်က်ပါတယ္။

    ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ ကုမၸဏီတုိင္းဟာ ေငြေခ်းလုိ႔ရႏုိင္ေပမဲ့ ကုမၸဏီတုိင္းဟာ စေတာ့အိပ္ခ်ိန္းမွာ စာရင္းဝင္ျဖစ္လုိ႔မလြယ္ပါဘူး။ေယဘုယ်အားျဖင့္ ဘဏ္အတုိးႏႈန္းသက္သာခ်ိန္မွာ စေတာ့အိပ္ခ်ိန္းမွာ ကုမၸဏီအသစ္ေတြက ရွယ္ယာေရာင္းခ်မႈနဲ႔ စားရင္းသြင္းၿပီး ကုမၸဏီေတြက ရွယ္ယာအသစ္ေတြ ထပ္မံေရာင္းခ်ဖုိ႔ အခြင့္အလမ္းနည္းတဲ့အတြက္ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံသူေတြကလည္း သာမန္ပဲရွိေနပါမယ္။

    တကယ္လုိ႔ ဘဏ္အတုိးႏႈန္းျမွင့္လုိက္မယ္ဆုိရင္ေတာ့ ကုမၸဏီေတြဘက္ စေတာ့ရွယ္ယာေစ်းကြက္မွာ ရွယ္ယာေတြ ထုတ္ေရာင္းရင္း အရင္းအႏွီးရွာလာမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေယဘုယ်အားျဖင့္ ဘဏ္အတုိးႏႈန္းျမင့္တဲ့အခ်ိန္ေတြမွာ စေတာ့ ရွယ္ယာဘက္ကုိ ကုမၸဏီေတြက ေျပာင္းၿပီး အရင္းအႏွီးရွာလာတာျဖစ္တဲ့အတြက္ စေတာ့ေစ်းကြက္ဟာ ပုိမုိၿပီးေတာ့ ဖြံ႕ၿဖိဳးလာႏုိင္ပါတယ္။

    ဒါက ေယဘုယ် စပ္ဆက္ခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ အျခားေသာ အေျခအေနေတြကုိ ထည့္သြင္းစဥ္းစားခ်င္းမရွိတဲ့ ျပည့္စုံေသာ ေစ်းကြက္အေျခအေနေပၚမွာ ယူဆခ်က္သာျဖစ္တယ္ဆုိတာကုိ သတိခ်ပ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။

    ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ စေတာ့အိပ္ခ်ိန္းစာရင္းဝင္တဲ့ ကုမၸဏီေတြဟာ ဘဏ္ေတြကေနေငြမေခ်းဘူးဆုိတဲ့ ယူဆခ်က္ကုိ ယူဆၿပီးေတာ့ ေျပာဆုိခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။
    လက္ေတြ႕မွာ စေတာ့အိပ္ခ်ိန္းမွာ ရွယ္ယာထုတ္ေရာင္းေနတဲ့ ကုမၸဏီေတြဟာ ဘဏ္ကေနလည္း ေခ်းေငြ ေခ်းတာမ်ဳိးေတြရွိတဲ့ ဒီထက္ပုိၿပီးေတာ့ ႐ႈပ္ေထြးတဲ့ ဆက္စပ္မႈေတြလည္းရွိေနမွာပါ။


    ျမန္မာ့ပုိ႔ကုန္က႑ရဲ ့လက္ရွိအေျခအေန

    MINISTRY OF COMMERCE DIRECTOR - U Win Myint

    ျမန္မာ့ပိုု႔ကုုန္က႑တစ္ခုုလံုုးကိုု ၿခံဳငံုုၾကည့္လိုုက္ရင္ တင္ပိုု႔မႈပမာဏေရာ၊ တန္ဖိုုးမွာပါ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ေတြကထက္ ျမင့္တက္လာေပမယ့္ ကုုန္သြယ္မႈလိုုေငြက ေတာက္ေလ ွ်ာက္ ရွိေနဆဲပါ။

    ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈလုုပ္ငန္းေတြအတြက္ တင္သြင္းလာတဲ့ ကုုန္ၾကမ္းကတင္ သြင္းကုုန္စုုစုုေပါင္းရဲ႕ ၄၈ ရာခုုိင္ႏႈန္းရွိေနသလိုု သြင္းကုုန္ကိုုလည္း လက္ရွိအေနအထားထက္ပိုုေလ်ာ့ဖိုု႔ မျဖစ္ႏုုိင္ ေတာ့ဘူးလိုု႔ စီးပြားေရးႏွင့္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာန၊ ပို႔ကုုန္ျမွင့္တင္ေရးဌာနရဲ႕ ညႊန္ၾကားေရးမႈး ဦး၀င္းျမင့္က ၾသဂုုတ္လ၂ရက္ေန႔ စီးပြားေရးသတင္းသမားေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆံုစဥ္က ေျပာခဲ့ပါတယ္။

    ဒီေတာ့ပိုု႔ကုုန္က႑ထဲက အမယ္တစ္ခုုခ်င္းကိုု တိုုးျမွင့္တင္ပိုု႔ႏုုိင္ေအာင္လုုပ္ဖိုု႔ကိုုပဲ အဓိကထား သြားရမယ္လိုု႔ သူကဆိုုပါတယ္။ လက္ရွိမွာေတာ့ အလားအလာရွိတဲ့ ပိုု႔ကုုန္အမ်ဳိးအမည္ေတြ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔တင္ပိုု႔ေရာင္းခ်ႏုုိင္ဖိုု႔အတြက္ အမ်ဳိးသားပိုု႔ကုုန္မဟာဗ်ဴဟာ စီမံကိန္းေတြက တဆင့္ေဆာင္ရြက္ေနသလိုု ႏုုိင္ငံတကာေစ်းကြက္ေတြလည္းရွိေနေပမယ့္ ျမန္မာ့ ပိုု႔ကုုန္က႑က အားရစရာေကာင္းတဲ့အေနအထားေရာက္မလာေသးတာကိုု ေတာ့ ကိန္းဂဏန္းေတြကတဆင့္ ျမင္သာေနပါတယ္။

    အဓိကအခက္အခဲကဘာေတြလဲ။ ဥေရာပနဲ႔ အေမရိကေစ်းကြက္ကိုု တိုုက္ရိုုက္ျပန္လည္တင္ပိုု႔ခြင့္ရလာတာ၊ ၂၀၁၃ေလာက္တည္းကစၿပီး အေကာက္ခြန္ ကင္းလြတ္ခြင့္ေတြရခဲ့တာေတာင္ ဘာေတြအတားအဆီးရွိေနေသးလိုု႔လဲ။

    ဦး၀င္းျမင့္ကေတာ့ အစိုုးရဌာနဆိုုင္ရာ အရာရွိတစ္ဦးရဲ႕အျမင္နဲ႔ အခက္အခဲေတြကိုု ေျပာျပသြားခဲ့ပါတယ္။

    • ဥပမာအားျဖင့္ ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္မွာ ဆန္တင္ပိုု႔မႈ စံခ်ိန္တင္ခဲ့ေပမယ့္ လာမယ့္ႏွစ္ေစ်းကြက္ရဲ႕ ေတာင္းဆိုုမႈအတိုုင္း ထပ္တူညီတဲ့ပမာဏကိုု တင္ပိုု႔ဖိုု႔ ျပည္တြင္းေရာင္းခ်သူေတြဖက္က အာမမခံႏုုိင္ပါဘူး။ အဓိကကေတာ့ ၀ယ္လိုုအားနဲ႔ ကိုုက္ညီတဲ့ ေရာင္းလိုုအားရွိမေနတာပါ။
    • ကုုန္စည္ပိုု႔ေဆာင္ေရးက႑မွာလည္း ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြျဖစ္ေနပါတယ္။ နယ္စပ္ကေန တင္ပိုု႔ဖိုု႔ တစ္ႏွစ္ပတ္လံုုးသြားလာႏုုိင္တဲ့ ကားလမ္းေတြရွိေနၿပီလား။ ပင္လယ္ ေရေၾကာင္းအရဆိုုရင္ေရာ ကုုန္တင္သေဘၤာေတြအတြက္ တန္ခ်ိန္သတ္မွတ္ခ်က္ပမာဏက အိမ္နီးခ်င္းႏုုိ္င္ငံေတြနဲ႔ ယွဥ္ရင္ ဘယ္လိုုရွိလဲ။
    • ပိုု႔ကုုန္အရည္အေသြးပိုုင္းအတြက္ေရာ။ ဥပမာ စိုုက္ပ်ဳိးေရးထြက္ပိုု႔ကုုန္ဆိုုရင္ စတင္စိုုက္ပ်ဳိးခ်ိန္ကေန သီးႏွံေပၚခ်ိန္အထိ အေသြးမွန္ကန္တဲ့ အရည္အေသြးေတြရဖိုု႔ ေလ့လာစမ္းစစ္မႈေတြ ဘယ္ေလာက္ထိရွိေနလဲ။ ေရထြက္ကုုန္တင္ပိုု႔မႈမွာဆိုုရင္ေတာ့ ျပည္တြင္းမွာ စက္ရံုုေပါင္း ၁၀၀ေက်ာ္ရွိေနေပမယ့္ ဥေရာပေစ်းကြက္ကိုုပိုု႔ဖိုု႔ ထုုတ္လုုပ္ေနတဲ့ စက္ရုုံက ၁၉ ရုုံေလာက္ပဲ ရွိတယ္လိုု႔ ေျပာပါတယ္။
    • ေနာက္တစ္ခ်က္ကေတာ့ လုုပ္ငန္းရွင္ေတြရဲ႕ စီးပြားေရးက်င့္၀တ္မႈကိုု မလိုုက္နာၾကတာပါ။ စာခ်ဳပ္ပါအခ်က္အလက္ေတြနဲ႔ မကိုုက္ညီပဲ အရည္အေသြးမမွီတဲ့ အေရာအေႏွာပစၥည္းေတြ ေရာင္းခ်လိုုက္တာေၾကာင့္ ျမန္မာျပည္ကပိုု႔လိုုက္တဲ့ ကြန္တိန္နာေတြ ႏုုိင္ငံျခားေစ်းကြက္မွာ reject ထိၿပီး ျပန္ပိုု႔လိုုက္ရာတာမ်ဳိးလည္းရွိတယ္လိုု႔ သူကဆိုုပါတယ္။

    အလုုပ္သမားေရးရာ ကိစၥရပ္ေတြကိုု စီးပြားေရးသတင္းပံုုစံ ဘယ္လိုေရးသားမလဲ

    Improving labour relations for decent work and sustainable development in the Myanmar garment Industry ILO-GIP

    ၿပီးခဲ့တဲ့ၾကာသပေတးေန႔က အပတ္စဥ္ျပဳလုုပ္တဲ့ သတင္းခန္းေဆြးေႏြးပဲြမွာ အျပည္ျပည္ ဆိုုင္ရာ အလုုပ္သမားေရးရာအဖဲြ႕(ILO)ရဲ႕ တာ၀န္ရွိသူေတြက စီးပြားေရးသတင္း သမားေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆံုုခဲ့ၿပီး ျမန္မာႏုုိင္ငံရဲ႕ အလုုပ္သမားေရးရာ ကိစၥရပ္ေတြ၊ အထည္ခ်ဳပ္လုုပ္ငန္းက႑ထဲက စိန္ေခၚမႈနဲ႔ အလားအလာေတြကိုု ေဆြးေႏြးေျပာဆိုုခဲ့ၾကပါတယ္။

    ျပည္တြင္းကစက္ရုုံေတြရဲ႕ အလုုပ္သမားေရးရာအျငင္းပြားမႈေတြက ၂၀၁၄ေနာက္ပိုုင္းေလာက္ ကစလိုု႔ ခပ္စိတ္စိတ္ျဖစ္ပြားလာခဲ့ၿပီး အဓိကကေတာ့ အနိမ့္ဆံုုးလုုပ္ခလစာသတ္မွတ္ေပးေရး ကိစၥေတြကေန အေျခခံလာခဲ့တာပါ။

    သတင္းမီဒီယာေတြမွာလည္း အလုုပ္ရွင္အေပၚ အလုုပ္သမားဆႏၵျပမႈေတြကိုု ေတာက္ ေလ ွ်ာက္ေရးသားေဖာ္ျပခဲ့ၾကၿပီး ဆူညံသံေတြထြက္ေပၚခဲ့ပါတယ္။

    ဒီလိုု အလုုပ္ရွင္အလုုပ္သမားအၾကား အျငင္းပြားမႈေတြ၊ ဆႏၵျပပဲြေတြ၊ ဆူညံသံေတြအတြက္က အလုုပ္သမားေရးရာအခြင့္အေရးေစာင့္ ၾကည့္သူေတြ၊ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူေတြရဲ႕ အဓိကတာ၀န္ျဖစ္ၿပီး ဆႏၵျပပဲြေတြထက္ သတင္းမီဒီယာအေနနဲ႔ကေတာ့ အလုုပ္သမားေရးရာအခြင့္အေရးေတြ၊ ဥပေဒေတြ၊ ကုုန္ထုုတ္လုုပ္မႈ value chain (တန္ဖိုုးကြင္းဆက္) ျဖစ္စဥ္ေတြအေပၚမွာပဲ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာ ေရးသားသင့္တယ္လိုု႔ ILOရဲ႕ Chief Technical Advisor/ စီမံကိန္းမန္ေနဂ်ာ ကတ္သရင္းက ေျပာပါတယ္။

    ေနာက္တစ္ခ်က္က မေက်နပ္မႈေတြေၾကာင့္ ဆႏၵျပေနတာထက္စာရင္ အလုုပ္သမားနဲ႔ စီမံအုုပ္ခ်ုဳပ္သူတစ္စုုတို႔အၾကား ေျပလည္ညွိႏႈိင္းမႈေတြ၊ ေဆြးေႏြးပဲြေတြေတြ လုုပ္ဖိုု႔ ဘယ္ေလာက္အထိ အေျခအေနေပးလာၿပီလဲဆိုုတာကလည္း ေမးခြန္းထုုတ္စရာပါ။

    ျမန္မာႏုုိင္ငံရဲ႕ ကုုန္ထုုတ္လုုပ္မႈက႑အေနနဲ႔လည္း ႏုုိင္ငံတကာမွာက်င့္သံုုးေနတဲ့ value chain (တန္ဖိုုးကြင္းဆက္) ျဖစ္စဥ္ေတြမွာ ပါ၀င္လာၿပီး ဒီအေျခအေနေတြအေပၚ အေကာင္းဖက္ကေနဘယ္လိုုအသံုုးခ်မလဲ၊ ဘယ္ေလာက္အထိ fair trade ျဖစ္သလဲ ဆိုုတာေတြကိုု ခ်ဥ္းကပ္အေျဖရွာဖိုု႔လိုုတယ္လိုု႔ သူကဆိုုပါတယ္။

    ဒါ့အျပင္ ကေလးလုုပ္သားကိစၥရပ္ေတြ၊ ေခါင္းပံုုျဖတ္ေနမႈေတြ၊ အတင္းအၾကပ္ေစခိုုင္းမႈေတြ၊ လုုပ္ငန္းခြင္အတြင္း ဓါတုုေဗဒအသံုုးျပဳမႈေတြအေပၚ ဘယ္ေလာက္အထိ တာ၀န္ယူႏုုိ္င္မႈရွိမလဲ၊ လုုပ္သားေတြရဲ႕ အလုုပ္ခ်ိန္ေတြကေရာ ဘယ္လိုုရွိသလဲ၊ ဒါေတြကေရာ စီးပြားေရးလုုပ္ငန္းေတြရဲ႕ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ ေရရွည္တည္တံ့ဖိုု႔ကိုု ဘယ္ေလာက္အထိ အေထာက္အကူျပဳမလဲ စတာေတြကိုု သတင္းသမားေတြအေနနဲ႔ ဂရုုစိုုက္ေလ့လာဖိုု႔သင့္တယ္လိုု႔လည္း ေျပာပါတယ္။

    လတ္တေလာအေျခအေနအရ အလုုပ္သမားအျငင္းပြားမႈဆိုုင္ရာဥပေဒ (Labour Dispute Settlement Law)ပါ ျပစ္မႈ၊ ျပစ္ဒဏ္အခ်က္အလက္ေတြနဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီးေတာ့လည္း ကုုန္ထုုတ္လုုပ္မႈက႑နဲ႔ ဆက္စပ္အသိုုင္းအ၀ိုုင္းေတြၾကားမွာ ေ၀ဖန္စရာျဖစ္ေနတာပါ။ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံသူေတြဖက္ကေတာ့ ဒီလိုုအေျခအေနေတြေၾကာင့္ စီးပြားေရးလုုပ္ငန္းေတြ ထပ္တိုုးခ်ဲ႕ဖိုု႔ စဥ္းစားေနတယ္လိုု႔ ဆိုုၾကတာေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ႏုုိင္ငံတကာ လုုပ္ငန္းရွင္ေတြကေတာ့ ျမန္မာႏုုိင္ငံရဲ႕ ဥပေဒေတြက အလုုပ္ရွင္နဲ႔ အလုုပ္သမားအျငင္းပြားမႈ ေတြျဖစ္ရင္ မ်ားေသာအားျဖင့္ အလုုပ္သမားဖက္ကိုု အေလးသာေပးထားတယ္လိုု႔ ထင္ျမင္ေနတဲ့ အေပၚမွာလည္း သတင္းမီဒီယာေတြဖက္က ထပ္ဆင့္ေလ့လာၿပီး ေထာက္ျပသင့္ပါတယ္။

    အလုုပ္ရွင္၊ အလုုပ္သမားေရးရာ ကိစၥရပ္ေတြအေပၚ ႏုုိင္ငံတကာလုုပ္ထံုုးလုုပ္နည္းအတိုုင္း က်င့္သံုုးမႈေတြမွာ အာဆီယံအဖဲြ႕၀င္ေတြအနက္ ျမန္မာနဲ႔ ဘရူႏုုိင္းႏုုိင္ငံေတြက အနိမ့္ဆံုုး ျဖစ္ေနသလိုု တစ္ဖက္မွာလည္း လက္ရွိလုုပ္ေဆာင္ၿပီးျဖစ္တဲ့ သေဘာတူညီမႈေတြ၊ ဥပေဒေတြအတိုုင္းေရာ ဘယ္ေလာက္အထိ အေကာင္အထည္ေဖာ္က်င့္သံုုးေနၿပီဆိုုတာ ကိုုလည္း ထဲထဲ၀င္၀င္ဆက္ၿပီး ေလ့လာသြားရမွာပါ။

    ILO မွေဆြးေႏြးေပးခဲ့တဲ ့ Power Point File ကိုလညး္ ေဖာ္ျပထားေသာ link မွာ download ရယူႏိုင္ပါျပီ။


    Story Idea for Current Issues in Myanmar

    Photo Credit : Google

    Internews Trainer မ်ားရဲ႕ လက္တေလာျဖစ္ေပၚေနတဲ့ စီးပြားေရးသတင္းေတြအေပၚ ေနာက္ဆက္တြဲ ဆက္လုိက္လို႔ရမယ့္ သတင္းေတြအေႀကာင္း ေဆြးေႏြးလို႔ ထြက္လာတဲ့ သတင္းအစအနအခ်ိဳ႕ကိုစီးပြားေရးသတင္းသမားေတြအတြက္ တင္ေပးလိုက္ပါတယ္။

    Weekly editorial discussion story points

    1. UMFCCI နဲ႔ အဂိတိလိုက္စားမွဳ တုိက္ဖ်က္ေရးေကာ္မရွင္တို႔ လက္မွတ္ထုိးတာဟာ နယ္မွာရွိေနတဲ့ UMFCCI အဖြဲ႔ေတြ၊ လုပ္ငန္းရွင္ေတြအေပၚမွာပါ သက္ေရာက္သလား။ နယ္ျမိဳ႕တစ္ခ်ိဳ႕မွာရွိတဲ့ UMFCCI အဖြဲ႔ေတြနဲ႔ ရန္ကုန္က UMFCCI ရံုးခ်ဳပ္နဲ႔ေရာ ဆက္စပ္မွဳရွိသလား ဆိုတာေတြက ေဆြးေႏြးတင္ျပဖုိ႔ေကာင္းတဲ့ Story ျဖစ္ပါတယ္။

    2. ကမၻာ့ဘဏ္က ျမန္မာႏိုင္ငံကုိ ကူညီတာေတြရပ္မယ္လုိ႔ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဖက္က ေျပာတဲ့အေပၚ သတင္းမီဒီယာတစ္ခ်ိဳ႕ေဖာ္ျပျပီးတဲ့ေနာက္ ဒီသတင္းက မွားတယ္လို႔ ေနာက္ရက္ေတြမွာပဲ သတင္း စာမ်က္ႏွာေတြမွာ ကမၻာ႔ဘဏ္က ရွင္းလင္းေျပာႀကားခ်က္ေတြနဲ႔ ျပန္တက္လာပါတယ္။ သတင္းအမွား ျဖစ္ျပီး ကမၻာ႔ဘဏ္ကုိ ျမန္မာျပည္ကို ဆက္ကူညီသြားမယ္လို႔ ေရးႀကေျပာႀကတဲ့အခါမွာ ကမၻာ႔ဘဏ္က ကူညီေနတာေတြက ဘာေတြလဲ။ ဘယ္ဟာေတြ ဆက္ကူညီဖို႔ရွိသလဲ။ ဘာေတြကူညီျပီးျပီလဲ ဒါေတြက Data အေနနဲ႔လည္း ေဆြးေႏြးတင္ျပလို႔ေကာင္းတဲ့ Story ျဖစ္မယ္လို႔ ယူဆရပါတယ္။

    3. ျမန္မာျပည္ဟာ ေခ်းေငြေတြရယူသံုးစြဲတဲ့အခါ တစ္ခ်ိဳ႔တုိင္းနဲ႔ျပည္နယ္ေတြဟာ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ ကိုျဖတ္ျပီးမွ သံုးစြဲသလား။ မျဖတ္ဘဲနဲ႔ ေခ်းေငြေတြကို သံုးစြဲေနႀကသလား။ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ေခ်းေငြ ထက္၀က္ေက်ာ္ကို MODGE ေရနံနဲ႔ သဘာ၀ဓာတ္ေငြထုတ္တဲ့ စြမ္းအင္၀န္ႀကီးဌာနက သံုးစြဲတယ္လို႔ မႀကာေသးခင္က သတင္းေတြမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒီေခ်းေငြေတြကို ဘယ္လိုျပန္ဆပ္ဖုိ႔ စီစဥ္ထားသလဲ။ ဘယ္ပိုက္ဆံနဲ႔ ဆပ္မလဲ။ ေခ်းေငြပမာဏကေရာ ဘယ္ေလာက္ထိရွိေနလဲဆိုတာ ေတြကို ျပည္သူေတြ စိတ္၀င္စားႏုိင္တဲ့ သတင္းေတြျဖစ္ႏုိ္င္ပါတယ္။

    4. ျပည္သူေတြ တစ္ဦးနဲ႔တစ္ဦးေငြလႊဲခ်င္ရင္ ဘဏ္မတူလည္း ေအတီအမ္ကျဖစ္ေစ ဖုန္းေပၚကေနလႊဲႏိုင္မယ့္ အစီအစဥ္ေတြ ဘယ္ေလာက္ထိအဆင္သင့္ျဖစ္ေနပါျပီလဲ။ (ေနာက္ခံသတင္း – အမ္ပီယူကေန ဘဏ္အခ်င္းခ်င္းေငြလႊဲစနစ္ၿပီးစီးေပမယ့္ ဘဏ္ေတြဘက္က အဆင္သင့္မျဖစ္ေသးတာ – တင္ဒါရွိလား ဘယ္ေလာက္ပြင့္လင္းျမင္သာမွုရွိလဲ – တရားမ ွ်တစြာ ယွဥ္ၿပိဳင္ႏိုင္ၾကမလား) ေအတီအမ္ေတြ လိုင္းက်တာ မီးပ်က္ရင္သုံးမရတဲ့ အျဖစ္ေတြ ဒါေတြကိုလည္း စီးပြားေရးသတင္းဖက္ကေန ေရးသားႏုိင္ပါတယ္။

    5. မိုဘုိင္းဖုန္းေအာ္ပေရတာသစ္၀င္လာတာနဲ႔အတူ Bonus ေပးတဲ့ ၀န္ေဆာင္မွဳမွာ ျမန္မာ့ဆက္သြယ္ေရးက တားျမစ္တဲ့ သတင္းေတြထြက္လာအျပီးမွာ စားသံုးသူအခြင့္အေရးအေနနဲ႔ ေအာ္ပေရေတြရဲ႕ ၀န္ေဆာင္မွုေတြမွာ ပြင့္လင္းျမင္သာမွဳ မရွိတာ။ SMS subscription abuses ေတြလုပ္တာ။ အင္တာနက္လိုင္းေတြမွာ အလြယ္တကူ သံုးလို႔ကုန္သြားတာေတြကို ဘယ္လိုထိန္းခ်ဳပ္မလဲ။ စားသံုးသူ ျပည္သူေတြအတြက္ အစိုးရရဲ႕ ထိန္းေက်ာင္းမွဳက ဘယ္လိုအစီအမံရွိသလဲ ဆိုတာေတြက လူထုအက်ိဳးျပဳသတင္းေတြျဖစ္လာႏုိင္ပါတယ္။

    6. ငါးအဓိကတင္ပို႔တဲ့ ေဆာ္ဒီက ငါးတင္သြင္းခြင့္ပိတ္ပင္လိုက္တဲ့အခါ ေစ်းကြက္အသစ္က ဘယ္လိုျဖစ္မလဲ။ ေဆာ္ဒီက ငါးသိုေလွာင္တဲ့စနစ္ကို လာေရာက္စစ္ေဆးမယ္လို႔ သတင္းေတြထြက္လာေသးေပမယ့္ ေနာက္ဆက္တြဲအေနနဲ႔ အသံမႀကားေတာ့တာလည္း ဆက္လုိက္သင့္တဲ့ သတင္းျဖစ္ေနဆဲပါ။ ျပည္တြင္းမွာ ငါးျမစ္ခ်င္းေတြ ေစ်းကြက္မွာေစ်းက်တယ္လို႔ သတင္းအခ်ိဳ႕မွာေတြ႔လုိက္ေပမယ့္ လက္ရွိငါးေစ်းကြက္မွာ တစ္ျခားေရထြက္ပစၥည္းေတြအေနအထားက ဘယ္လိုျဖစ္သြားမလဲဆိုတာေတြက ဆက္လုိက္လို႔ ေကာင္းမယ့္ သတင္းေတြျဖစ္ပါတယ္။


    Story Tips for Current Issues in Banking Industry

    Current Issues in Banking Industry Discussion

    ေငြေရးေၾကးေရးက႑ထဲမွာ အေျပာင္းအလဲေတြရွိလာမွာလား

    လြန္ခဲ့တဲ့ ဆယ့္ငါးႏွစ္ခန္႔ေလာက္က ျမန္မာ့ဘဏ္ေလာကအၾကပ္အတည္းေတြနဲ႔ ႀကံဳေတြ႕ခဲရ ၿပီး ဘဏ္ေတြဖ်က္သိမ္းတဲ့အထိ ျဖစ္ခ့ဲဖူးပါတယ္။ ဒီအေျခအေနမ်ဳိးထပ္မႀကံဳေတြ႕ေစဖိုု႔ ပုုဂၢလိကဘဏ္နဲ႔ ေငြေၾကးအဖဲြ႕အစည္းေတြအေပၚ စည္းမ်ဥ္းတင္းၾကပ္မႈေတြ ဆက္တိုုက္ရွိလာရာကေန ၂၀၁၁ ေလာက္မွာေတာ့ ေလာကအေျပာင္းအလဲက ျပန္ၿပီးစလာပါတယ္။၂၀၁၇ႏွစ္ကုုန္ပိုုင္းက ေပၚထြက္လာတဲ့ အမိန္႔ေၾကာ္ျငာစာေတြေၾကာင့္ ျမန္မာ့ဘဏ္ေလာက တစ္ဆင့္ျမင့္တက္သြားႏုုိင္ဖိုု႔ အေကာင္းျမင္သံုုးသပ္ခ်က္ေတြရွိေနေပမယ့္ လက္ရွိမွာေတာ့ ေငြေရးေၾကးေရးနယ္ပယ္တစ္ခုုလံုုး အခက္အခဲေတြႀကံဳေနရတယ္လိုု႔ ဆိုုပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းအရာေတြကိုုေတာ့ ဘဏ္လုုပ္ငန္းကၽြမ္းက်င္သူလည္းျဖစ္၊ NLDပါတီ စီးပြားေရးေကာ္မတီ အဖဲြ႕၀င္လည္း ျဖစ္တဲ့ ဦးရဲမင္းဦးက သတင္းမီဒီယာေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆံုုေဆြးေႏြးသြားပါတယ္။

    ၿပီးခဲ့တဲ့ ၾကာသပေတးေန႔ (၂၁-၆-၂၀၁၈) Weekly Editorial Discussion ရဲ႕ ေဆြးေႏြးခ်က္ေတြကိုု ေကာက္ႏႈတ္ေဖာ္ျပလိုုက္ပါတယ္။

    အတိုုးႏႈန္းေလ ွ်ာ့သင့္၊ မသင့္

    ျပည္တြင္းစီးပြားေရးကက႑စံုုမွာ အခ်ိန္အေတာ္ၾကာ ေႏွာင့္ေႏွးေနတဲ့အတြက္ လုုပ္ငန္းေတြ ဘက္မွာလည္း အျမတ္ေလ်ာ့နဲလာပါတယ္။ ဘဏ္ေခ်းေငြနဲ႔ လည္ပတ္ေနတဲ့ လုုပ္ငန္းေတြ အေနနဲ႔ သံုုးလတစ္ႀကိမ္အတိုုးမွန္မွန္ျပန္မဆပ္ႏုုိင္တဲ့ အခက္အခဲေတြက ဘဏ္ေတြဘက္မွာ သက္ေရာက္မႈ အေတာ္ႀကီးလာတယ္လိုု႔ ဆိုုပါတယ္။

    စီးပြားေရးတံုုဆိုုင္းေနတာေၾကာင့္ တစ္ဖက္မွာလည္း ေငြအပ္ႏွံသူ (depositors) ေတြရဲ႕ ပမာဏက မ်ားလာပါတယ္။ ဘဏ္ရဲ႕သေဘာတရားအရ အပ္ေငြရဲ႕ ၈၀ရာခုုိင္ႏႈန္းေလာက္ကိုု ထုုတ္ေခ်းထားၿပီး ေခ်းေငြအတိုုးကရတဲ့ အျမတ္ထဲက အစိတ္အပိုုင္းတစ္ခုုကိုု အပ္ေငြေတြအတြက္ အတိုုးျပန္ေပးပါတယ္။ ဒါ့အျပင္အျမတ္နဲလာတဲ့ ဘဏ္ေတြအေနနဲ႔ ရွယ္ယာရွင္ေတြကို စာရင္းေသအပ္ေငြ fixed deposit ေပၚ ေပးေခ်းထက္ အတိုုးႏႈန္းထက္ ပိုုမ်ားမွသာ ဘဏ္ထဲက ရွယ္ယာေတြေလ်ာ့မသြားမွာပါ။

    ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္ကုုန္ပိုုင္းနဲ႔ အခုုႏွစ္ဆန္းပိုုင္းေတြမွာ ထုုတ္ျပန္လိုုက္တဲ့ အမိန္႔ေၾကာ္ျငာစာေတြ အရလည္း ဘဏ္ေခ်းေငြေတြအေပၚတင္းၾကပ္တဲ့ စည္းမ်ဥ္းတဲ့ ပါ၀င္လာတာေၾကာင့္ ေခ်းေငြ အတိုုးမွန္မွန္ျပန္မရတဲ့အခါ ဘဏ္ေလာကတစ္ခုုလံုုး အၾကပ္အတည္းေတြ႕ေနတယ္လိုု႔ ဆိုုပါတယ္။

    ဒါဆိုုရင္ ဘဏ္တိုုးႏႈန္းေလွ်ာ့ဖိုု႔အတြက္ အဓိကလိုုအပ္ခ်က္ျဖစ္တဲ့ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္းက ေရာ ဘယ္လိုုရွိေနပါလဲ။ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈထက္ ပိုုနိမ့္ေနတဲ့ ဘဏ္တိုုးႏႈန္းနဲ႔ထက္ေတာ့ ဘယ္သူမွ ေငြလာမအပ္ၾကမွာ ေသခ်ာပါတယ္။

    ႏုုိင္ငံတကာက လက္ခံထားတဲ့ ေငြေၾကးမူ၀ါဒအရ ေႏွးေကြးေနတဲ့ စီးပြားေရးသြက္လာလာဖိုု႔ဆိုု ေငြသားလွည့္လည္စီးဆင္းမႈေတြမ်ားလာေအာင္လုုပ္ၿပီး အတိုုးႏႈန္းကိုု ေလ ွ်ာ့ခ်ေပးရမွာပါ။ ဒါေပမယ့္ စီးပြားေရးေႏွးေကြးေနတဲ့အခ်ိန္မွာေတာင္ ျပည္တြင္းနဲ႔ ျပည္ပအေျခအေနအရပ္ရပ္ (internal and external factors )ေတြ ေၾကာင့္ ျမန္မာႏုုိင္ငံရဲ႕ ေငြေၾကးေဖာင္းပြမႈႏႈန္းက မေလ်ာ ့ပါဘူး။ အခုုလိုု အေမရိကန္ေဒၚလာေစ်းျမင့္တက္ၿပီး က်ပ္ေငြစုုေဆာင္းမႈအေပၚ ယံုုၾကည္မႈက်လာတဲ့ အခါမ်ဳိးမွာ အေျခအေနက ပိုုဆိုုးႏုုိင္ပါတယ္။

    ဗဟိုုဘဏ္ဥကၠဌရာထူးအေျပာင္းအလဲ

    လာမယ့္ ဇူလိုုင္လကုုန္မွာ ျမန္မာႏုုိင္ငံေတာ္ဗဟိုုဘဏ္ရဲ႕ ဥကၠဌရဲ႕ ငါးႏွစ္တာ ရာထူးသက္တမ္း ကုုန္ဆံုုးေတာ့မွာျဖစ္ၿပီး ဥကၠဌအသစ္သက္တမ္းက ၾသဂုုတ္လ၁ရက္ေန႔မွ စတင္ပါမယ္။ ျပည္တြင္းမီဒီယာေတြမွာ ဥကၠဌအသစ္ခန္႔မွန္းခ်က္နဲ႔ပတ္သတ္ၿပီး ေရးသားမႈေတြရွိေနသလိုု ဗဟိုုဘဏ္ဥပေဒအရ ဥကၠဌရာထူးကိုု ေနာက္တစ္ႀကိမ္ သက္တမ္းတိုုးေပးခြင့္ရွိတာေၾကာင့္ လက္ရွိ ဥကၠဌလည္း တာ၀န္ ဆက္လက္ထမ္းေဆာင္တာမ်ဳိး ျဖစ္လာႏုုိင္တယ္လိုု႔ သံုုးသပ္ေနၾကပါတယ္။ ဦးေက်ာ္ေက်ာ္ေမာင္အေနနဲ႔ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၀၃ခုုႏွစ္မွာ ဘဏ္ေလာကအၾကပ္ အတည္းကိုု ေျဖရွင္းခဲ့တဲ့ အေတြ႕အႀကံဳရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒီအေတြ႕အႀကံဳေၾကာင့္ပဲ ေငြေရးေၾကးေရးလံုုၿခံဳမႈက ဦးေက်ာ္ေက်ာ္ေမာင္အတြက္ နံပါတ္တစ္ ဦးစားေပးျဖစ္ႏုုိင္ၿပီး ေခတ္မွီဘဏ္လုုပ္ငန္းက႑ကိုု လံုုးလံုုးလ်ားလ်ား၀င္ေရာက္ဖိုု႔ အဟန္႔အတားျဖစ္ေနႏုုိင္တယ္လိုု႔ ဦးရဲမင္းဦးက ဆိုုပါတယ္။ ဥပမာ- ဘဏ္ေတြရဲ႕ ဒီဂ်စ္တယ္ေငြေပးေခ်တဲ့ ၀န္ေဆာင္မႈအသစ္ေတြအတြက္ အဖက္ဖက္က ခ်ိန္ထိုုးစဥ္းစားေနတဲ့ ဗဟိုုဘဏ္ရဲ႕ ခြင့္ျပဳခ်က္က ေႏွာင့္ေႏွးၾကန္႔ၾကာေနတတ္ပါတယ္။

    ၿပီးခဲ့တဲ့ ၂၀၁၂ ဧၿပီလမွာ စတင္ခဲ့တဲ့ ေငြလဲႏႈန္းတစ္စုုတစ္စည္းတည္းျဖစ္ေရး (exchange rate unification) မူက ဗဟိုုဘဏ္ရဲ႕ ေအာင္ျမင္မႈတစ္ရပ္၊ အထင္ကရေဆာင္ရြက္ခ်က္တစ္ရပ္လိုု႔ ဆိုုႏုုိင္ပါတယ္။ ဗဟိုုဘဏ္ဟာ ၂၀၁၃ခုုႏွစ္ ႏွစ္လယ္ပိုုင္းကစၿပီး လြတ္လပ္တဲ့ အဆင့္အတန္း ဂုုဏ္ျဒပ္ရွိလာၿပီးေနာက္မွာေရာ… ေနာက္ထပ္ ဘယ္လိုု မွတ္တိုုင္ေတြ ေငြေရးေၾကးေရး ေလာကထဲမွာ စိုုက္ထူႏုုိင္ဦးမလဲဆိုုတာ သတင္းသမားေတြအေနနဲ႔ ဆက္ၿပီး ေစာင့္ၾကည့္ေနရမွာပါ။


    အိႏိၵယ-ျမန္မာ ႏွစ္ႏိုင္ငံကုန္သြယ္ေရး သတင္းေရးလိုသူမ်ားအတြက္ Story Tips

    India Myanmar Trade Relations Discussion

    အိႏိၵယ-ျမန္မာ အစိုုးရခ်င္းပူးေပါင္းလုုပ္ေဆာင္တဲ့ အေျခခံအေဆာက္အအံုု ေဆာက္လုုပ္မႈဆိုုင္ရာ စီမံကိန္းေတြရွိေနသလိုု ႏွစ္ႏုုိင္ငံကုုန္သြယ္ေရးေတြ တိုုးျမွႈင့္ဖိုု႔လည္း လုုပ္ေဆာင္ေနၾကပါတယ္။ ဇြန္လ၇ရက္ေန႔က ျပဳလုုပ္သြားတဲ့ Weekly Editorial Discussion မွာေတာ့ အိႏၵိယသံရုုံးရဲ႕ ပထမအတြင္း၀န္ (စီးပြားေရးနဲ႔ ကူးသန္းေရာင္းဝယ္ေရး) မစၥေရႊတာဆင္း (Shweta Singh) က ႏွစ္ႏုုိင္ငံစီးပြားေရး ဆက္ႏြယ္မႈေတြ အားေကာင္းလာဖုုိ႔ ဘာေတြဆက္လုုပ္သြားမယ္ဆိုုတာနဲ႔ ပတ္သတ္ၿပီး စီးပြားေရးသတင္းသမားေတြနဲ႔ ေတြ႕ဆံုုေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ေတြက အိႏၵိယပဲတင္ပိုု႔မႈေစ်းကြက္ယိုုယြင္းသြားတာနဲ႔ပတ္သတ္ၿပီး သတင္းမီဒီယာ ေတြမွာ အက်ယ္တ၀င့္ေဖာ္ျပခဲ့ၾကသလိုု အဓိကပိုု႔ကုုန္ေလ်ာ့က်သြားတဲ့အခါမွာ ကုုန္သြယ္မႈကလည္း ၂၀၁၆-၁၇ ဘ႑ာႏွစ္မွာ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၂ ဘီလ်ံေလာက္ ရွိခဲ့ရာကေန ၿပီးခဲ့တဲ့ ဘ႑ာႏွစ္ ၂၀၁၇-၁၈မွာေတာ့ ၁.၄ ဘီလ်ံေလာက္အထိ ေလ်ာ့က်ခဲ့ပါေတာ့တယ္။

    အိႏၵိယျမန္မာ ႏွစ္ႏုုိင္ငံကုန္းေျမနယ္နမိတ္ျခင္း ရွည္လ်ားစြာထိစပ္ေနေပမယ့္လည္း ႏွစ္ႏုုိင္ငံကုုန္သြယ္မႈက ျဖစ္သင့္တာထက္ပိုုနိမ့္ေနတယ္လိုု႔ သူကဆိုုပါတယ္။

    ႏွစ္ႏုုိင္ငံ ကုုန္သြယ္ေရး

    ႏွစ္ႏုုိင္ငံရဲ႕ ပထ၀ီအေနအထားအရ လက္ရွိအေျခအေနထက္ ပိုုေအာင္ႀကိဳးစားလိုု႔ရႏုိုုင္ေပမယ့္ အဓိကအခက္အခဲသံုုးခုုရွိေန ပါတယ္။
    ပထမဆံုုးအခ်က္အေနနဲ႔ ႏွစ္ႏုုိင္ငံေရာင္း၀ယ္တဲ့ ကုုန္စည္အမယ္ေတြ သိပ္မ်ားမ်ားစားစား မရွိတာပါ။ ျမန္မာဘက္က အိႏၵိယကိုု ပဲ ေရာင္းခ်မႈတစ္မ်ဳိးတည္းကတင္ပဲ စုုစုုေပါင္း ပိုု႔ကုုန္ရဲ႕ ၇၀ ကေန ၈၀ ရာခုုိင္ႏႈန္းေလာက္အထိ ရွိေနပါတယ္။

    ဒုုတိယအခ်က္ကေတာ့ ကုုန္စည္ပိုု႔ေဆာင္ေရးစနစ္ေတြ၊ လမ္းေၾကာင္းေတြ အခုုထက္မ်ားမ်ားပိုုၿပီး လိုုအပ္ေနတာပါ။ ပိုု႔ေဆာင္ေရးလိုု႔ဆိုုရာမွာ ေရေၾကာင္း၊ ေလေၾကာင္း၊ ကုုန္းေၾကာင္း နည္းလမ္းအသြယ္သြယ္က အဆင္ေျပေနဖိုု႔လိုုအပ္ပါတယ္။ ဥပမာ-ေလေၾကာင္းလိုုင္းဆိုုရင္ အိႏၵိယ-ျမန္မာ ႏွစ္ႏုုိင္ငံပ်ံသန္းတဲ့အႀကိမ္ေရက ရက္သတၱပတ္ကိုု ေျခာက္ႀကိမ္ကေန ကိုုးႀကိမ္ေလာက္ပဲရွိၿပီး တျခားအိမ္နီးခ်င္းႏုုိ္င္ငံျဖစ္တဲ့ ထိုုင္းနဲ႔ေတာ့ အႀကိမ္ေရ ၁၀၀ ေက်ာ္လာက္အထိ ရွိေနပါတယ္။
    တတိယအခ်က္ကေတာ့ ႏိုု္င္ငံအခ်င္းခ်င္း စီးပြားေရးသတင္းအခ်က္အလက္ေတြ လံုုလံုုေလာက္ေလာက္မရတာပါ။ ႏွစ္ႏိုု္င္ငံ ထိပ္ပိုုင္းအစိုုးရအာဏာပိုုင္ေတြအၾကား ေတြ႕ဆံုု ေဆြးေႏြးမႈေတြ၊ ပုုဂၢလိကအၾကား ကုုန္သြယ္မႈျမွင့္တင္ေရးေတြ ရွိေပမယ့္ ကုုန္သည္ေတြအတြက္ ေစ်းကြက္ဖြင့္ေပးမႈေတြ လိုုအပ္ေနပါေသးတယ္။ လက္ရွိမွာေတာ့ အိမ္နီးခ်င္းျမန္မာႏုုိင္ငံရဲ႕ ပိုု႔ကုုန္ေတြကိုု အိႏၵိယဖက္က အခြန္ကင္းလြတ္ေရးကိစၥေတြလည္း တိုုးျမွင့္ေဆာင္ရြက္ေနတယ္လိုု႔ ဆုုိပါတယ္။
    စစ္ေတြေရနိပ္ နက္ဆိပ္ကမ္းကိုု ဆက္သြယ္ ေဖာက္လုုပ္ထားတဲ့ အိႏၵိယ-ျမန္မာကားလမ္းေၾကာင္းသစ္ကိုု လာမယ့္ ႏွစ္ႏွစ္၊ သံုုးႏွစ္အတြင္း အၿပီးသတ္ႏုုိ္င္ဖိုု႔လ်ာထားပါတယ္။

    လက္ရွိမွာေတာ့ တမူး-မိုုေရး၊ ရိဒ္- ဇိုုခသာ နယ္စပ္ကုုန္သြယ္ဂိတ္ႏွစ္ခုုကေန ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ေနၾကတာပါ။ဒီလမ္းေၾကာင္းသစ္ ၿပီးစီးသြားမယ္ဆိုုရင္ေတာ့ တတိယေျမာက္ နယ္စပ္ကုန္သြယ္ေရးစခန္းတစ္ခုျဖစ္လာႏိုင္ၿပီး ကုုန္စည္ပိုု႔ေဆာင္မႈနဲ႔ သတင္းအခ်က္အလက္ရရွိမႈအားနဲေနတဲ့ အပိုုင္းေတြကိုု အလိုုအေလ ွ်ာက္ေျဖရွင္းၿပီးသားျဖစ္သြားမယ္လိုု႔ ဆိုုပါတယ္။
    စိန္ေခၚမႈအေနနဲ႔ကေတာ့ ၂၀၁၅ခုုႏွစ္မတိုုင္မီအထိ ကုုန္ပစၥည္းခ်င္းလဲလွယ္တဲ့ ဘာတာစနစ္ကိုု ပယ္ဖ်က္လိုုက္ၿပီး ႏွစ္ငံသံုုးပိုုက္ဆံနဲ႔ ေငြေပးေခ်မႈေတြနဲ႔ တရား၀င္ကုုန္သြယ္မႈအားေကာင္း ၿပီးအခြန္၀င္ေငြပိုုလာေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေနတယ္လိုု႔ ဆိုုပါတယ္။

    အိႏၵိယသိုု႔ မတ္ပဲနဲ႔ ပဲတီစိမ္း တင္ပိုု႔မႈ

    ၂၀၁၆-၁၇ဘ႑ာႏွစ္မွာ အိႏၵိယႏုုိင္ငံရဲ႕ ပဲအထြက္ႏႈန္းျမင့္တက္လာတာေၾကာင့္ ျပည္တြင္း စားသံုုးမႈထက္ ပိုုလ ွ်ံလာၿပီး အစိုုးရကေတာင္သူကိုု ဂတိက၀တ္ျပဳထားတဲ့ အနိမ္ဆံုုးေစ်း (minimum support price- MSP) ထက္ေတာင္ ၂၀ ကေန ၄၀ရာခုုိင္ႏႈန္းေလာက္အထိ နိမ့္က်ခဲ့တယ္လိုု႔ဆိုုပါတယ္။ သက္ေရာက္မႈအေနနဲ႔ ျပည္ပပဲတင္သြင္းမႈကိုပါ ေလ ွ်ာ့ခ်လိုုက္တဲ့အခါ အိႏၵိယပဲ၀ယ္လက္ကိုု အဓိကအားထားေနရတဲ့ ျမန္မာကုုန္သည္ေတြနဲ႔ ပဲစိုုက္ေတာင္သူေတြလည္း အထိနာခဲ့ပါတယ္။ တင္သြင္းမႈကိုု တားျမစ္လုုိက္တဲ့အခ်ိန္မွာ ေတာင္ ၿပီးခ့ဲတဲ့ႏွစ္က မတ္ပဲနဲ႔ ပဲစင္းငံုုကိုု ျမန္မာႏုုိင္ငံကေန အမ်ားဆံုုး၀ယ္ယူခဲ့တယ္လိုု႔ ဆိုုပါတယ္။
    အိႏၵိယရဲ႕ အနာဂတ္ပဲစားသံုုးမႈပမာဏက ျမင့္တက္လာဖိုု႔ ခန္႔မွန္းထားေပမယ့္ လက္ရွိမွာေတာ့ အိႏၵိယႏုုိင္ငံတြင္းပဲေစ်းက MSP ေစ်းႏႈန္းထက္နိမ့္ဆင္းေနဆဲျဖစ္တာေၾကာင့္ ဟိုုးအရင္ႏွစ္ ေတြကလိုု ျမန္မာဘက္က အေျမာက္အမ်ား၀ယ္ယူဖိုု႔အစီအစဥ္မရွိေသးဘူးလိုု႔ ဆိုုထားပါတယ္။ သတင္းေထာက္ေတြအေနနဲ႔ အေသးစိတ္သိခ်င္ တာေတြရွိရင္ အိႏိၵယသံ႐ံုးမွာရွိတဲ့ သူမဆီကိုတိုက္႐ိုက္ဆက္သြယ္ေမးျမန္းႏုိင္ပါတယ္။


    လယ္ယာစီးပြားက႑ နဲ႔ ရင္းႏွီးျမႇပ္ႏွံမႈ အေျခအေနေဆြးေႏြးပြဲမွ ေကာက္ႏွဳတ္တင္ျပခ်က္မ်ား

    MercyCorps Presentation

    ေတာင္သူေတြ၊ ကုုန္သည္ေတြနဲ႔ စိုုက္ပ်ဳိးေရးကုုမၺဏီႀကီးေတြအၾကား ၀ယ္ယူမႈ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုုဖိုု႔အတြက္ ေစ်းကြက္ပိုုင္းခ်ိတ္ဆက္ေဆာင္ရြက္ေပးေနတဲ့ Mercicorp က ဦးၾကည္ခိုုင္၀င္းနဲ႔ ဦးသက္ေအာင္တိုု႔က ေမလ၃၁ ရက္ေန႔ BRN Weekly Editorial Discussion မွာ contract farming – အက်ိဳးတူလယ္ယာ စနစ္ (ကန္ထရိုက္လယ္ယာစနစ္) အေၾကာင္း ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။

    ျမန္မာႏုုိင္ငံရဲ႕ လယ္ယာက႑မွာ ေတာင္သူေတြ ရင္ဆိုုင္ေနရတဲ့ အဓိကစိန္ေခၚမႈ ႏွစ္ရပ္ကေတာ့ ေစ်းႏႈန္းနဲ႔ အရည္အေသြးပိုုင္းတိုု႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

    လာမယ့္ June လ ၆ရက္ေန႔မွာ Contract Farming ဥပေဒထြက္ေပၚလာဖိုု႔ UMFCCI မွာေဆြးေႏြးဖို႔ရွိျပီး လႊတ္ေတာ္မွာတင္ဖုိ႔ႀကိဳးပမ္းေနဆဲျဖစ္ပါတယ္။ ကန္ထရိုက္လယ္ယာစနစ္အျဖစ္ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုုတဲ့အခါမွာ ထည့္သြင္းရမယ့္အခ်က္ေတြအေပၚ ေတာင္သူနဲ႔ ကုုန္သည္တိုု႔ အၾကား ၀ိေရာဓိျဖစ္ေနတာေတြကိုု ဥပေဒထြက္ေပၚလာၿပီးေနာက္ပိုုင္း ေျပလည္သြားဖိုု႔ ေမ ွ်ာ္လင့္ထားပါတယ္။ ကန္ထရိုက္လယ္ယာစနစ္မွာ ဆန္စက္လုပ္ငန္းရွင္ေတြနဲ႔ ေတာင္သူေတြ ခ်ိတ္ဆက္လုပ္ေဆာင္ႀကတာမ်ိဳးရွိသလို Company ေတြနဲ႔တုိက္ရိုက္ခ်ိတ္ဆက္လုပ္ေဆာင္တဲ့အခါ ၂ဦး၂ဖက္ ယံုႀကည္မွဳတည္ေဆာင္ႏုိင္ဖုိ႔က အဓိကျဖစ္ပါတယ္။ Company ေတြ၊ ဆန္စက္လုပ္ငန္းရွင္ေတြဖက္မွာလည္း ကန္ထရိုက္စနစ္တုိးခ်ဲ႕လုပ္ေဆာင္ႏဳိင္ဖို႔ သိုေလွာင္ရံုေတြ၊ အေျခာက္ခံစက္ေတြက အကန္႔အသတ္ရွိေနျပီး ေခ်းေငြရယူႏုိင္မွသာ တုိးခ်ဲ႕ႏုိင္မယ့္ အေနအထားေတြျဖစ္ေနပါတယ္။

    ေတာင္သူေတြရင္ဆိုင္ေနရတဲ့ စိန္ေခၚမွဳေတြထဲမွာ သြင္းအားစုုေစ်းႏႈန္းေတြျမင့္ေနၿပီး အရည္အေသြးပိုုင္းမွာေတာ့ ထိန္းခ်ဳပ္မႈအားနဲေနတယ္လိုု႔ ဆိုုပါတယ္။ လက္ရွိအေျခအေနအရ ကုုန္ပစၥည္းတစ္ခုု အရည္အေသြးျပည့္မွီေၾကာင္းကိုု မွတ္ပံုုတင္ေပးပါတယ္ဆိုုတဲ့ အေထာက္အထားတစ္ခုုပဲရွိပါတယ္။ ဓါတ္ခဲြစမ္းသပ္ခန္းေတြကိုု အဆင့္ျမွင့္တင္ေပးဖိုု႔ လိုုအပ္ပါတယ္။ ျပဌာန္းထားတဲ့ ေျမၾသဇာဥပေဒပါအခ်က္အလက္ေတြကိုု တခ်ဳိ႕အစည္းအေ၀းေတြကထြက္ေပၚလာတဲ့ ဆံုုးျဖတ္ခ်က္နဲ႔ ျပင္ဆင္လိုုက္တာကလည္း ျပည္သူေတြဆီေရာက္မလာသလိုု မွတ္ပံုုတင္ထားတဲ့ေျမၾသဇာေတြကိုု တရားမ၀င္ေျမၾသဇာဆိုုၿပီး ေၾကျငာလိုုက္တဲ့အခ်ိန္က်မွ ျပႆနာေတြ ေပၚလာတတ္ တာမ်ဳိးလည္း ရွိပါတယ္။

    ျမန္မာႏုုိင္ငံရဲ႕ လယ္ယာက႑ကိုုၾကည့္မယ္ဆိုုရင္ ၂၀၀၈ခုုႏွစ္ ဆိုုင္ကလုုန္းနာဂစ္ျဖစ္ၿပီး ေနာက္ပိုုင္းတည္းက မိသားစုုလိုုက္ လယ္ယာေျမကိုုစြန္႔ခြာၿပီး ၿမိဳ႕ေပၚမွာ ေျပာင္းေရႊ႕အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းလုုပ္လာၾကတာရွိပါတယ္။ လယ္ယာက႑ ေရရွည္တည္တံ့ ေရးအတြက္ ေနာက္၁၀ႏွစ္၊ အႏွစ္၂၀ၾကာရင္ေရာ လယ္သမားငယ္ေလးေတြ ရွင္သန္ႏုုိင္ဦးမလားဆိုုတာ စဥ္းစားစရာပါပဲ…။

    သတင္းေရးသားႀကမယ့္ သတင္းသမားေတြအတြက္ စိတ္၀င္စားဖုိ႔ေကာင္းတဲ့ အခ်က္ေတြက

    • ကန္ထရိုက္လယ္ယာစနစ္ အက်ိဳးတူလယ္ယာစနစ္အတြက္ ဥပေဒက ဘယ္အေျခအေနေရာက္ျပီလဲ?
    • သြင္းအားစုေတြ၊ မ်ိဳးေစ့ေတြ၊ ႀကိဳေပးေငြေတြအတြက္ လယ္သမားနဲ႔ Company ေတြႀကား၊ ဆန္စက္လုပ္ငန္းရွင္ေတြႀကားက နားလည္မွဳနဲ႔ လုပ္ေနႀကတဲ့ အေနအထားမွာ နစ္နာမွဳေတြကို ေလ်ာ့သြားဖုိ႔ ဥပေဒမွာ ဘာေတြပါသင့္သလဲ?
    • ကန္ထရိုက္လယ္ယာစနစ္မွာ လက္ရွိ ၀ိုင္းႀကီးခ်ဳပ္စနစ္နဲ႔ လုပ္ေနႀကသလို၊ ပံုစံ (၇) အေပါင္အျဖစ္ယူထားျပီး လယ္သမားနဲ႔ Company ေတြႀကား အဆင္ေျပသလို လုပ္ေနႀကတဲ့အေနအထားမွာ စိုက္ဘဏ္က ေခ်းေငြအတြက္ ပံုစံ(၇) မူရင္းေပးရမယ့္ မူ၀ါဒေႀကာင့္ ဘာအက်ိဳးဆက္ေတြ ျဖစ္လာႏုိင္သလဲ..
    • အခုမုိးကာလမွာ စစိုက္ေတာ့ မုိးစပါးအတြက္ ကန္ထရိုက္လယ္ယာစနစ္နဲ႔ စမ္းလုပ္ေနႀကတဲ့ Company ေတြ အခုႏွစ္မွာ ဘာေတြေျပာင္းလဲသြားသလဲ စသျဖင့္ သတင္းျဖစ္ႏိုင္မယ့္ အခ်က္ေတြကို ေလ့လာေတြ႔ရွိရပါတယ္။

    Mercy Corps Myanmar က လယ္ယာက႑ဆုိင္ရာ ကြ်မ္းက်င္သူမ်ား ျဖစ္ၾကတဲ့ Agriculture Technical Advisor ဦးသက္ဦး ႏွင့္ Market Development Advisor ဦးၾကည္ခုိင္ဝင္း တို ့ေဆြးေႏြးတင္ျပသြားခဲ့တဲ့ Power Point file ကိုလည္း ေလ့လာဖတ္ရွဳႏိုင္ရန္တင္ေပးလိုက္ပါတယ္။

    Linking Laputta to Market Program


    အခြန္အေကာက္သတင္းေတြ ဘယ္လိုုထုုတ္ယူေရးသားမလဲ

    Tax Reform

    ၂၀၁၂ခုုႏွစ္ကတည္းက အေျပာင္းအလဲရွိလာတဲ့ ျမန္မာ့အခြန္အေကာက္က႑အေပၚ စီးပြားေရးသတင္းသမားေတြအေနနဲ႔ ရႈေထာင့္မ်ဳိးစံုုကေန ခ်ဥ္းကပ္သတင္းထုုတ္လုုပ္ ေရးသားစရာေတြ အမ်ားႀကီးရွိေနပါတယ္။
    ေမလ၁၇ရက္ေန႔ BRN Weekly Editorial Discussion မွာေတာ့ အခြန္ထမ္းႀကီးမ်ားဆိုုင္ရာအခြန္ရုုံး LTO ရဲ႕ ညြန္ၾကားေရးမွဴးဦးတက္ထြဋ္ေအာင္က LTO ရဲ႕ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြအျပင္ အခြန္က႑ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးအတြက္ စိန္ေခၚမႈေတြ၊ သတင္းသမားေတြေစာင့္ၾကည့္ေဖာ္ထုုတ္ဖိုု႔ လိုုအပ္ေနတဲ့ ကုုမၺဏီႀကီးေတြရဲ႕ အခြန္ေရွာင္တတ္တဲ့အေလ့အထေတြကိုုလည္း ေျပာျပသြားခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီကေန အခြန္နဲ႔ဆိုုင္တဲ့ သတင္းအခ်က္အလက္အသစ္ေတြေရာ၊ သိထားသင့္တာေတြနဲ႔ ေနာက္ထပ္သတင္းေတြ နက္နက္နဲနဲသတင္းေတြေရးသားဖိုု႔ အေၾကာင္းအရာေတြလည္း ရလိုုက္တာပါ။

    ေျပာင္းလဲမႈက ဘယ္အတိုုင္းအထိ ထိေရာက္ေနၿပီလဲ

    ျပည္တြင္းအခြန္မ်ားဦးစီးဌာနရဲ႕ အခြန္ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြအရ

    • အခြန္အေျခခ်ဲ႕ထြင္ဖိုု႔ (tax base)၊
    • အခြန္စီမံခန္႔ခဲြမႈစနစ္ကိုုေခတ္မွီတိုုးတက္ေအာင္လုုပ္ဖိုု႔ (modernize tax administration) နဲ႔
    • လိုုက္နာေဆာင္ရြက္မႈေတြအားေကာင္းတည္တံ့လာဖိုု႔ (improve and maintain compliance)

    ဒီအခ်က္သံုုးခ်က္ကိုု အဓိကထားေဆာင္ရြက္ဖိုု႔ရွိတယ္လိုု႔ ဆိုုပါတယ္။

    အဲဒီအတြက္ စိန္ေခၚမႈေတြရွိေနပါတယ္။ LTO အပါအ၀င္ အခြန္ရုုံးေတြမွာ ၀န္ထမ္း အင္အားမလံုုေလာက္တာ၊ ၀န္ထမ္းေတြရဲ႕ ကၽြမ္းက်င္မႈအားနဲတာေတြရွိေနၿပီး အခြန္ထမ္းေတြ ရဲ႕ ေဒတာနဲ႔ သတင္းအခ်က္ရရွိႏုုိင္မႈအားနဲတာ၊ ရုုံးတြင္းပိုုင္းလုုပ္ေဆာင္မႈေတြအတြက္ အျပည့္အ၀ computerizedစနစ္ေတြ မျဖစ္ေသးတာ၊ အခြန္ထမ္းကိုုယ္တိုုင္ဘက္က အြန္လိုုင္း ေငြေပးေခ်ေဆာင္ရြက္မႈ မတြင္က်ယ္ေသးတာ (အခြန္ထမ္းႀကီး အေယာက္၈၀၀ေက်ာ္မွာ အြန္လိုုင္းနဲ႔ေငြေခ်တဲ့ အခြန္ထမ္းက ဆယ္ဂဏန္းေလာက္ပဲရွိေသးတယ္လိုု႔ သိရပါတယ္)၊ ပိုုၿပီးအားေကာင္းတဲ့ စာရင္းစစ္စနစ္ေတြ လုုိအပ္ေနတာ စတဲ့အခ်က္ေတြက အခြန္ GDP အခ်ဳိး ျမင့္တက္လာဖိုု႔အတြက္ အတားအဆီးေတြျဖစ္ေနေသးတယ္လိုု႔ ဆိုုပါတယ္။

    ျပည္တြင္းအခြန္မ်ားဦးစီးဌာနက ၀င္ေငြခြန္ဥပေဒသစ္ကိုု ထုုတ္ျပန္အတည္ျပဳသြားဖိုု႔ရွိသလိုု၊ အခြန္ႀကီးၾကပ္ေရးနဲ႔ လုုပ္ထံုုးလုုပ္နည္းဆိုုင္ရာ ဥပေဒကိုုလည္း အျမန္ဆံုုးအၿပီးသတ္ႏုုိင္ဖိုု႔ ႀကိဳးစားေနတယ္လိုု႔ဆိုုပါတယ္။ ဒီဥပေဒအရ ကုမၺဏီ၊ အဖဲြ႕အစည္းတစ္ခုု အခြန္ေရွာင္တာကိုု ရွာေဖြေတြ႕ရွိခဲ့မယ္ဆိုုရင္ အျပစ္ေပး ဒဏ္ေငြေဆာင္ခိုုင္းေစရာမွာ သူတိုု႔ေရွာင္လာခဲ့တဲ့ကာလအလိုုက္ အတိုုးနဲ႔ ျပန္ေတာင္းသြားဖိုု႔ရွိတယ္ဆိုုတဲ့အခ်က္က အခြန္က႑အတြက္ ျပစ္ဒဏ္ေတြ၊ တင္းၾကပ္မႈေတြ ပိုုစိတ္လာၿပီး အေျပာင္းအလဲကိုု ဘယ္လိုုဦးတည္သြားမလဲဆိုုတာ စိတ္၀င္စားစရာပါဘဲ။ ဥပေဒမထြက္ေပၚမီ ၾကားကာလမွာလည္း ပ်က္ကြက္မႈအတြက္ ျပစ္ဒဏ္ (Penalty) ေတြကိုု ေလ ွ်ာ့ေပါ့ေပးတာမ်ဳိးနဲသြားမယ္လိုု႔ သူကဆိုုပါေသးတယ္။

    ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးအတြက္ development partners ေတြျဖစ္တဲ့ အျပည္ျပည္ဆိုုင္ရာ ေငြေၾကးရံပံုုေငြအဖဲြ႕(IMF)၊ ကမာၻ႕ဘဏ္၊ အာရွဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဘဏ္ (ADB) ၊ ဂ်ပန္အျပည္ျပည္ဆိုုင္ရာပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး ေအဂ်င္စီ (JICA) နဲ႔ အေမရိကန္ေငြတိုုက္ဌာနရဲ႕ Office of Technical Assistant (US OTA)တိုု႔ေတြရဲ႕ အကူအညီရယူေနတာပါ။ ျပည္တြင္းအခြန္ အေနနဲ႔ itax စနစ္ကိုုတည္ေထာင္သြားဖိုု႔ ရည္ရြယ္ၿပီး ေဒတာစင္တာေတြလည္း ၿပီးစီးေတာ့မယ္လိုု႔ ဆိုုပါတယ္။

    ဥပေဒနဲ႔အညီ အခြန္ေရွာင္ေနၾကတာေတြ

    သတင္းသမားေတြအတြက္ အေရးႀကီးတဲ့အခ်က္ပါ။ ကုုမၺဏီေတြ၊ လုုပ္ငန္းစုုႀကီးေတြ အခြန္ေရွာင္တယ္လိုု႔ ေျပာေနၾကေပမယ့္ ဘယ္လိုုပံုုစံမ်ဳိးေတြနဲ႔လဲ။ အခြန္ေရွာင္တယ္ဆိုုတာမွာလည္း ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိနဲ႔ ဥပေဒကိုုခ်ဳိးေဖာက္ၿပီး အခြန္ေရွာင္တာ(tax evasion)နဲ႔ ဥပေဒေဘာင္ထဲကေနပဲ အခြန္ေရွာင္တာ (tax avoidance) ကိုု သတင္းသမားေတြအေနနဲ႔ ခဲြျခားေဖာ္ထုုတ္ဖိုု႔ အထူးလိုုအပ္ပါတယ္။ ေဘာင္ထဲကေန အခြန္ေရွာင္တာကေတာ့ ပိုုရႈပ္ေထြးနက္နဲၿပီး ဒီလုုပ္ရပ္ေတြကိုု ပေပ်ာက္သြားဖိုု႔ ဥပေဒပိုုင္း၊ လုုပ္ထံုုးလုုပ္နည္းပိုုင္းဆိုုင္ရာ ေလ်ာ့ရဲအားနဲမႈ ေတြေၾကာင့္ပါ။

    ေဘာင္ထဲက အခြန္ေရွာင္တယ္ဆိုုရာမွာ အေျခခံအခ်က္ကေတာ့ မိမိရဲ႕အျမတ္ေငြကိုုေလ ွ်ာ့ျပၿပီး အစိုုးရကိုု အခြန္ေလ ွ်ာ့ေဆာင္တာပါ။ ဒီေနရာမွာ အခြန္ထမ္းေတြဘက္က နည္းလမ္းအမ်ဳိးမ်ဳိးကိုု သံုုးၾကပါတယ္။

    ဥပမာ-ျပည္တြင္းလုုပ္ငန္းႏုုိင္ငံျခားေငြေၾကး အဖဲြ႕အစည္းေတြနဲ႔ လက္၀ါးရိုုက္ ပိုုက္ဆံေခ်းယူၿပီး အျမတ္ေငြရဲ႕ ရာခုုိင္ႏႈန္းအေတာ္မ်ားမ်ားကိုု အေၾကြးျပန္ဆပ္တဲ့အထဲထည့္၊ က်န္တဲ့ပမာဏအေပၚမွာပဲ အခြန္လိုုက္တာမ်ဳိးပါ။ အခြန္ႏႈန္းနဲတဲ့ ႏုုိင္ငံေတြမွာ Offshore ကုုမၺဏီဆိုုတာေတြဖြင့္ၿပီး အခြန္သြားေရွာင္ၾကတာလည္း ရွိပါတယ္။ အဲဒိထဲမွာမွ ျမန္မာႏုုိင္ငံမွာ အသံုုးအမ်ားဆံုုးလိုု႔ သံုုးသပ္ထားတဲ့နည္းကေတာ့ transfer pricing လိုု႔ေခၚတဲ့ ကုုမၺဏီတစ္ခုုက တင္သြင္းလာတဲ့ပစၥည္းကိုု ေစ်းႏႈန္းေလ ွ်ာ့ေရာင္းၿပီး သူ႔ရဲ႕မိတ္ဖက္ပါတီကိုု အျမတ္ရေစကာ တစ္ဖက္မွာ သူကိုုယ္တိုုင္ကလည္း အစိုုးရကိုု အခြန္ေလ ွ်ာ့ေဆာင္တာပါ။

    ျပည္တြင္းကုုမၺဏီအစုုအဖဲြ႕ေတြအၾကား ေငြေပးေခ်မႈေတြမွာ မမွန္မကန္လုုပ္ေဆာင္တာမ်ဳိး ေတြရွိသလိုု ျပည္တြင္းနဲ႔ ႏုုိင္ငံတကာ မိတ္ဖက္ကုုမၺဏီေတြအၾကား အခြန္ေရွာင္ၾက တာေတြလည္း ေတြ႕ေနရတယ္လိုု႔ဆိုုပါတယ္။ လက္ရွိမွာေတာ့ ျပည္တြင္းအခြန္မ်ားဦးစီးဌာန အေနနဲ႔ ျပည္တြင္း-ႏုုိင္ငံတကာဖက္စပ္ကုုမၺဏီေတြအၾကား ရႈပ္ေထြးတဲ့ ေငြေၾကးလဲႊေျပာင္းမႈေတြရွိေနတဲ့ ေရနံနဲ႔ သဘာ၀ဓါတ္ေငြ႕က႑ကိုု စာရင္းစစ္ဖိုု႔ ေနာ္ေ၀ႏုုိင္ငံတကာအဖဲြ႕အစည္းတစ္ခုုရဲ႕ အကူအညီနဲ႔ ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။
    ဒါ့အျပင္ တစ္ဖက္ႏုုိင္ငံေတြနဲ႔ ေငြေပးေခ်မႈေတြမွာ အခြန္ႏွစ္ထပ္ကြမ္းေဆာင္ရတဲ့ ၀န္ထုုပ္၀န္ပိုုးေလ်ာ့က်ေစဖိုု႔ ယူေက၊ ထိုုင္း၊ မေလးရွား၊ အိႏိၵယ၊ စင္ကာပူ၊ ေတာင္ကိုုရီးယား၊ လာအို၊ ဗီယက္နမ္ႏုုိင္ငံေတြနဲ႔ double taxation agreement ေတြခ်ဳပ္ဆိုုထားပါတယ္။

    LTO ရဲ႕ ညြန္ၾကားေရးမွဴးဦးတက္ထြဋ္ေအာင္ ရွင္းလင္းေျပာျပသြားခဲ့တဲ ့Power Point ဖိုင္ကိုလည္း ေအာက္ေဖာ္ျပပါ link မွာ download ယူႏိုင္ၾကပါတယ္။

    Director Reform


    ျမန္မာ့ေရႊ႕ေျပာင္းလုုပ္သားေစ်းကြက္အေၾကာင္း သတင္းေတြဘယ္လိုုထုုတ္လုုပ္ေရးသားမလဲ

    Myanamar Migrants Discussion

    ေမလရဲ႕ပထမဆံုုးပတ္ BRN Weekly Editorial Discussion မွာေတာ့ Center for Economic and Social Development ရဲ႕ deputy director ဦးမင္းဇာနည္လင္းက သူ သုုေတသနျပဳေလ့လာထားတဲ့ ေရႊ႕ေျပာင္းလုုပ္သားေတြရဲ႕ ေစ်းကြက္နဲ႔ အက်ဳိးဆက္ေတြအေၾကာင္းကိုု စီးပြားေရးသတင္းမားေတြကိုု ဖလွယ္သြားခဲ့ပါတယ္။ သူရဲ႕ေဆြးေႏြးခ်က္ေတြထဲက စီးပြားေရးသတင္းေတြေရးသားထုုတ္လုုပ္ဖိုု႔ အေထာက္အကူျဖစ္မယ့္အခ်က္ေတြကိုု ေဖာ္ျပေပးလိုုက္ပါတယ္။

    အာဆီယံႏုုိင္ငံေတြထဲ ေရႊ႕ေျပာင္းသြားလာမႈမွာ ျမန္မာႏုုိင္ငံက ၃၃ရာခုုိင္ႏႈန္းနဲ႔ အျမင့္ဆံုုးျဖစ္ပါတယ္။ ထုုိင္း၊ မေလးရွား၊ စင္ကာပူနဲ႔ အခုုေနာက္ပိုုင္းမွာဆိုုရင္ေတာ့ ေတာင္ကိုုရီးယားကိုုလည္း သြားေရာက္ေနၾကပါတယ္။ တင့္ေတာင့္တင့္တယ္အလုုပ္အကိုုင္နဲ႔ လစာမဖန္တီးေပးႏုုိင္သေရြ႕ ေရႊ႕ေျပာင္းလုုပ္သားကိစၥကေတာ့ ျမန္မာႏုုိင္ငံမွာ ဆက္ၿပီးႀကီးထြားေနဦးမွာပါပဲ။

    ကၽြမ္းက်င္လုုပ္သား

    ျမန္မာႏုုိင္ငံက ေရႊ႕ေျပာင္းလုုပ္သားေစ်းကြက္ရဲ႕၈၀%အထိက ပညာေရးကအလယ္တန္းအဆင့္ ေလာက္ပဲ အမ်ားစုုရွိၾကပါတယ္။ မြန္၊ တနသၤာရီနဲ႔ ကရင္ျပည္နယ္ေတြမွာေတာ့ ေရြႊ႕ေျပာင္းသြားလာမႈေတြ ပိုုမ်ားလာပါတယ္။
    ကၽြမ္းက်င္လုုပ္သားရွားပါးမႈကလည္း ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္းလုုပ္သားေစ်းကြက္အတြက္ စိန္ေခၚမႈတစ္ရပ္ပါပဲ။ မိမိႏုုိင္ငံထဲမွာေတာင္ လုုပ္ခလစာသက္သာတဲ့ႏုုိင္ငံသားေတြအစား ပိုုၿပီးေစ်းႏႈန္းႀကီးျမင့္တဲ့ အိမ္နီးခ်င္းႏုုိင္ငံက ကၽြမ္းက်င္လုုပ္သားေတြက ေနရာ၀င္ယူႏုုိင္ေနပါတယ္။
    ဒါေၾကာင့္ ကၽြမ္းက်င္မႈမြမ္းမံသင္တန္းေတြလုုပ္တဲ့အခါမွာ လုုပ္သားေစ်းကြက္ထဲက အဓိကလိုုအပ္ခ်က္ေတြအေပၚလုုိက္ၿပီး သတင္းေပးသင့္တယ္လိုု႔ ဆိုုပါတယ္။

    ျပည္ပေငြလဲႊ

    ဒုုတိယအခ်က္အေရးႀကီးတာက ႏုုိင္ငံျခားေငြလဲႊကိစၥေတြကိုု ဘယ္လိုုကိုုင္တြယ္မလဲ ဆိုုတာပါ။ ေဒသတြင္းႏုုိင္ငံေတြမွာ ဖိလစ္ပိုုင္ၿပီးရင္ ျမန္မာႏုုိင္ငံက ျပည္ပလဲႊေငြ(remittance) ဒုုတိယအမ်ားဆံုုး၀င္တဲ့ႏုုိ္င္ငံတစ္ႏုုိင္ငံျဖစ္ပါတယ္။ ကမာၻ႕ဘဏ္ရဲ႕ စစ္တမ္းေတြအရ ၂၀၁၅ခုုႏွစ္မွာ ျပည္ပေရာက္ႏုုိင္ငံသားေတြရဲ႕ သူတိုု႔မိသားစုု၀င္ေတြဆီ ျပန္လဲႊေငြက ေဒၚလာ၄ဘီလ်ံနဲ႔ ႏုုိင္ငံ့ဂ်ီဒီပီရဲ႕ ၅%ရွိခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၁၆ခုုႏွစ္မွာေတာ့ ၆%ျမင့္တက္လာၿပီး တစ္ႏွစ္ထက္တစ္ႏွစ္ ပိုုၿပီးျမင့္မားလာမယ္လိုု႔ ခန္႔မွန္းထားၾကတာပါ။

    ဒါေပမယ့္ ဒီပမာဏက အမွန္တကယ္ရွိသင့္တာထက္ပိုုနည္းေနတယ္လိုု႔ ဆိုုပါတယ္။ တကယ္ဆိုု ႏုုိင္ငံ့လူဦးေရရဲ႕ ၁၀%က ျပင္ပကိုုေရာက္ေနၾကတာပါ။ ျမန္မာႏုုိင္ငံမွာ တရားမ၀င္ျပင္ပေငြေပးေငြယူလဲႊေျပာင္းမႈေတြက ပိုုႀကီးေနၿပီး အစိုုးရရဲ႕ ဘဏ္နဲ႔ ေငြေၾကးမူ၀ါဒပိုုင္းလစ္ဟာခဲ့မႈေတြေၾကာင့္လည္း ဟြန္ဒီစနစ္ကႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ အျမစ္တြယ္ ေနခဲ့ပါတယ္။
    ဘဏ္ေတြရဲ႕ ေငြလဲႊစနစ္က ေငြပမာဏမ်ားမ်ားလဲႊတဲ့သူေတြအတြက္ ပိုုၿပီးအဆင္ေျပတဲ့ design မ်ဳိးလုုပ္ထားတာျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေငြပမာဏအနည္းငယ္ပဲလႊဲႏုုိင္တဲ့ ေရႊ႕ေျပာင္းလုုပ္သားေတြကေတာ့ ပိုုၿပီးလြယ္ကူ သက္သာတဲ့ ဟြန္ဒီေငြလဲႊကိုုပဲေရြးခ်ယ္ၾကတယ္။ Migration Policy မွာ အေကာင္းဆံုုးလိုု႔ေျပာတဲ့ ဖိလစ္ပိုုင္ေတာင္ ဘဏ္ကိုုမသံုုးၾကတာမ်ားတယ္လိုု႔ သူကဆိုုပါတယ္။

    ျပည္ပေရာက္ႏုုိင္ငံသားေတြရဲ႕ ၆၅%က ဟြန္ဒီနဲ႕ေငြလဲႊေနၾကၿပီး ၁၂%ေလာက္ကသာ ဘဏ္ကိုု အသံုုးျပဳေနပါတယ္။ ဘဏ္ကိုုအသံုုးျပဳတယ္ဆိုုတာမွာလည္း payment စနစ္က ႏုုိင္ငံတကာအသံုုးျပဳေနတဲ့ လမ္းေၾကာင္းေတြအတိုုင္းမဟုုတ္ပဲ ဘဏ္နဲ႔ ေအးဂ်င့္ ကိုုယ္စားလွယ္ေတြခ်ိတ္ဆက္ထားတဲ့ ပံုုစံမ်ဳိးကပဲမ်ားတာပါ။

    ဒါေၾကာင့္ အစိုုးရအေနနဲ႔ ေရႊ႕ေျပာင္းလုုပ္သားမ်ားတဲ့ တစ္ဖက္ႏုုိင္ငံေတြနဲ႔ ဘဏ္ ေငြလဲႊေျပာင္းမႈဆိုုင္ရာ ႏွစ္ႏုုိင္ငံသေဘာတူညီမႈေတြ၊ အလုုပ္သမား၀န္ႀကီးဌာန၊ ဗဟိုုဘဏ္နဲ႔ တဖက္ႏုုိင္ငံကေငြေၾကးအာဏာပိုုင္အဖဲြ႕အစည္းေတြပူးေပါင္းပါ၀င္တဲ့ ညိွႏႈိင္းမႈမ်ဳိးေတြ လုုပ္ေဆာင္သင့္တယ္လိုု႔ ဆိုုပါတယ္။

    ၿပီးခဲ့တဲ့ႏွစ္ေတြမွာ ျမန္မာႏုုိင္ငံေတာ္ဗဟိုုဘဏ္က တရားမ၀င္လမ္းေၾကာင္းမွာရွိေနတဲ့ ျပည္ပေငြလဲႊကိုု တရား၀င္လမ္းေပၚေရာက္ေအာင္လုုပ္ေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ျမင္သာတဲ့ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈမ်ဳိးမေတြ႕ရတဲ့အတြက္ ပိုုၿပီးလြယ္ကူသက္သာေစတဲ့ တရားမ၀င္ေစ်းကြက္ကထဲက player ေတြကိုုပဲ တရား၀င္ျဖစ္လာေအာင္ ဘယ္လိုပံုုစံနဲ႔ အသိအမွတ္ျပဳသြားမလဲဆိုုတာ စဥ္းစားဖိုု႔ လိုုအပ္တယ္လိုု႔ ဆိုုပါတယ္။

    ေက်းလက္ၿမိဳ႕ျပ

    ျပည္ပလဲႊေငြရဲ႕ ၆၆%က ေက်းလက္ေဒသေတြကိုု အမ်ားဆံုုးစီး၀င္သြားပါတယ္။ နယ္စပ္နဲ႔ ၀င္ေပါက္ထြက္ေပါက္နဲ႔ နီးစပ္တဲ့ မြန္၊ တနသၤာရီ၊ ကရင္စတဲ့ေဒသေတြကိုု အမ်ားဆံုုး၀င္ေရာက္ပါတယ္။
    တစ္ႏုုိင္ငံကေနတစ္ႏုုိင္ငံကိုု ေရႊ႕ေျပာင္းလုုပ္ကိုုင္ၾကတာအျပင္ ႏုုိင္ငံထဲမွာပဲ ေတာကေနၿမိဳ႕ကိုု ေရႊ႕ေျပာင္းလုုပ္ကိုုင္ၾကတဲ့ႏႈန္းကလည္း ျမင့္တက္လာပါတယ္။ ေက်းလက္မွာ ရာသီအလိုုက္လုုပ္ကိုုင္ရမယ့္စိုုက္ပ်ဳိးေရးေတြလုုပ္ေနမယ့္အစား ၿမိဳ႕က အထည္ခ်ဳပ္ စက္ရံုုေတြမွာ လစဥ္ပံုုမွန္၀င္ေငြရတဲ့ လုုပ္သားဘ၀ကိုုပဲ ကူးေျပာင္းလာၾကပါတယ္။
    ျမန္မာႏုုိင္ငံရဲ႕ ဂ်ီဒီပီအခ်ဳိးကလည္း ၂၀၁၀ခုုႏွစ္အေစာပိုုင္းက စိုုက္ပ်ဳိးေရးက႑ကေန အမ်ားဆံုုးရရွိရာကေန ေနာက္ပိုုင္း ၀န္ေဆာင္မႈက႑က ပိုုမ်ားလာတာကိုု ေတြ႕ရမွာပါ။

    အဓိကအခ်က္ေတြ

    • စိုုက္ပ်ဳိးေရးစနစ္ေကာင္းေအာင္ မလုုပ္ႏုုိင္သေရြ႕ ေက်းလက္ကေန ၿမိဳ႕ျပကိုု ေရႊ႕လာတဲ့ ပမာဏက ပိုုႀကီးမားလာပါလိမ့္မယ္။
    • အလုုပ္အကိုုင္ဖန္တီးမႈအားနဲသေရြ႕ လုုပ္သားေတြက ၿမိဳ႕ျပကိုု တစ္ဖက္ႏုုိင္ငံကိုု ေရြ႕ေနမွာပါပဲ။
    • အလုုပ္လက္မယ့္ဦးေရက ၂၀၁၅မွာ ၁%ေအာက္သာရွိရာကေန အခုု၁%ေက်ာ္သြားပါၿပီ။
    • ေရႊ႕ေျပာင္းလုုပ္သားေတြရဲ႕ ၀င္ေငြကိုု ခံစားရတဲ့မိသားစုု၀င္ေတြအေနနဲ႔ စားသံုုးလိုုက္တာထက္ အက်ဳိးရွိမယ့္ (productivity)ဘယ္လိုုေနရာမ်ဳိးေတြမွာ သံုုးစဲြမလဲ။
    • အဲဒီလိုု၀န္းက်င္မ်ဳိးကိုု ဖန္တီးေပးမယ့္ မက္ခရိုုစီးပြားေရးစနစ္ေတြေရာ ဘယ္ေလာက္ထိ အားေကာင္းလာၿပီလဲ။
    • ႏိုုင္ငံအခ်င္းခ်င္း ေရႊ႕ေျပာင္းသြားလာမႈဆိုုင္ရာေတြအတြက္ အစိုုးရျခင္းလက္မွတ္ထုုိးတာေတြ ဘယ္အတုုိင္းအတာအထိေရာက္ၿပီလဲ။
    • ဘယ္ႏိုုင္ငံေတြက လုုပ္သားအတြက္အကာအကြယ္မဲ့ၿပီး ျပႆာနာျဖစ္ႏုုိင္တဲ့ႏႈန္း အျမင့္ဆံုုးလဲ။ ဘယ္လိုုအခ်က္ေတြေၾကာင့္လဲ။
    • ကိုုယ့္ရဲ႕ ႏုုိင္ငံတြင္းမွာေရာ အလုုပ္အကိုုင္ခန္႔ထားမႈေတြ ဘယ္ေလာက္လုုပ္ႏုုိင္ၿပီလဲ။
    • ဒါေတြအားနဲေနေသးရင္ လံုုၿခံဳမႈတဲ့ ေရႊ႕ေျပာင္းလုုပ္သားမူ၀ါဒေတြ ဘယ္လိုုခ်မွတ္ေပးမလဲ။

    SME လုပ္ငန္းမ်ားရဲ႕ စိန္ေခၚမွဳနဲ႔ အခက္အခဲေတြအေႀကာင္း ေဆြးေႏြးပြဲမွ သတင္းလုပ္ႏုိင္ေသာ အခ်က္မ်ား

    SME Entrepreneurs Challanges Discussion

    အပတ္စဥ္ျပဳလုပ္ေနတဲ့ Editorial Discussion ကေန ဒီကေန႔မွာေတာ့ Genius Training Center ရဲ႕ CEO & Founder ေဒၚျဖိဳးဇာဇာေမာင္က စီးပြားေရးသတင္းသမားေတြနဲ႔အတူ SME လုပ္ငန္းေတြအေႀကာင္း ေဆြးေႏြးျဖစ္ ခဲ့ႀကပါတယ္။ ေဆြးေႏြးခ်က္ေတြအရ ျမန္မာႏုိင္ငံက လုပ္ငန္းေတြရဲ႕ ၉၅% ဟာ SME လုပ္ငန္းေတြျဖစ္ႀကျပီး ဒီလုပ္ငန္းေတြ ေရရွည္တည္တံ့ ေအာင္ျမင္ႏုိင္ဖုိ႔ လိုုအပ္ခ်က္နဲ႔ စိန္ေခၚမွဳေတြကို ႀကည့္လိုက္တဲ့အခါမွာေတာ့…

    • အမ်ားစုုက မိရုိးဖလာပံုစံမ်ိဳးပဲျဖစ္ေနၿပီး မိမိရဲ႕ business plan အတြက္ စနစ္တက်နဲ႔ (Systematic) မွတ္တမ္းမွတ္ရာေတြလုုပ္ဖိုု႔ လိုုေနတာ
    • တစ္ႏုုိင္တစ္ပိုုင္ မိသားစုုစီးပြားေရးေတြျဖစ္ၿပီး ၀င္ေငြ ထြက္ေငြ အရွံုးအျမတ္ကို တိတိက်က် တြက္ခ်က္ထားျခင္းမရွိတာေၾကာင့္ အနာဂတ္အတြက္ စနစ္တက် အစီအစဥ္မရွိတာ
    • ကုုမၺဏီႀကီးေတြလိုုမ်ဳိး HR က႑သီးသန္႔ထားၿပီး ၀န္ထမ္းေတြအတြက္ လစာနဲ႔ အျခားခံစားခြင့္မ်ဳိးေတြအထူးတလည္ စီမံေဆာင္ရြက္မေပးတာ
    • တစ္လစာ၊ သံုုးလစာ တစ္ႏွစ္စာ စသျဖင့္ အစီအမံေတြဆဲြမထားတဲ့အတြက္ ကိုုယ့္ရဲ႕ရင္းႏွီးေငြေတြဆံုုးရႈံးၿပီး ေရတိုုမွာ လုုပ္ငန္းရပ္နားလိုုက္ရတာ
    • ေစ်းကြက္သုေတသနလုပ္တာမ်ိဳး (Market Research) မရွိတာေတြကို ေတြ႔ရတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

    အေသးစားအလတ္စားလုုပ္ငန္းေတြအတြက္ ဘ႑ာေရးေထာက္ပံ့ေပးတဲ့အစီအစဥ္ေတြရွိေနေပမယ့္ လက္ေတြ႕မွာေတာ့ ဒီလိုအေျခအေနေတြေၾကာင့္ ေခ်းေငြရဖိုု႔ ခက္ခဲေနတာပါ။ ေခ်းေငြရမယ္ဆိုုရင္ေတာင္ ကိုုယ့္ရဲ႕လုုပ္ငန္း ေရရွည္ တည္တ့ံေအာင္ေဆာင္ရြက္ႏုုိင္ဖိုု႔ အခက္အခဲျဖစ္ေနပါတယ္။

    ဒါ့အျပင္ အစိုးရကထုတ္ေခ်းေနတဲ့ ေခ်းေငြနဲ႔ ပတ္သက္ျပီးလည္း ေခ်းေငြရယူႏုိင္တယ္ဆုိတာ SME ေတြမသိႀကပါဘူး။ ေခ်းေငြနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ အေပါင္ေပးမွ ရမယ့္ေခ်းေငြပံုစံေတြမ်ားသလို ေခ်းေငြအတြက္ အေပါင္ပစၥည္းကလည္း အားလံုးသိႀကတဲ့အတို္င္း ဂရန္ေျမျဖစ္မွဆိုတဲ့ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြလို အခ်က္ေတြေႀကာင့္ ထင္သေလာက္ မရႀကပါဘူး။ ဒါ့အျပင္ေခ်းေငြရရင္ ဘာလုပ္မယ္ဆုိတဲ့ Plan လည္း SME ေတြဆီမွာ ရွိမေနႀကပါဘူး။ ေခ်းေငြ မရတဲ့အခ်က္ေတြထဲမွာ ဘဏ္ေတြကေတာင္းတဲ့ Business Plan ကို တစ္ျခားလူကို ဆြဲခုိင္းတာေႀကာင့္ ဘဏ္ေနဂ်ာနဲ႔ သြားေတြ႔တဲ့အခါ အဆင္မေျပဘဲ ျဖစ္ရတာေတြလည္းရွိတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။

    ေနာက္တစ္ခ်က္အေနနဲ႔ေတာ့ ေခ်းေငြေလွ်ာက္မယ္ဆိုရင္ SME Registration လုပ္မွရပါမယ္။ ဒီအခါမွာ လုပ္ငန္းေသးေလးေတြဟာ SME လုပ္ရမွန္းေတာင္ မသိတာမ်ိဳးေတြရွိေနေသးသလို၊ SME မွတ္ပံုတင္လုိက္ရင္ အခြန္ေဆာင္ရေတာ့မယ္ဆိုျပီး ေႀကာက္ႀကတာမ်ိဳးလည္းရွိေနပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ စည္ပင္လုိင္စင္နဲ႔ ကုမၸဏီလိုင္စင္ကြားျခားတာေတြလည္း မသိႀကေသးပါဘူး။ ေနာက္ထပ္စိန္ေခၚမွဳတစ္ခု ကေတာ့ ကုန္သြယ္ခြန္ပါ။ စားေသာက္ဆုိင္ႀကီးေတြမွာ ၅% ကုန္သြယ္ခြန္ကုိ စားသံုးသူဆီက ေကာက္ရဲေပမယ့္ လုပ္ငန္းေသးေလးေတြကေတာ့ စားသံုးသူဆီက မေကာက္ရဲႀကပါဘူး။ ေစ်းတက္လုိက္ရင္လညး္ အဆင္မေျပတာေႀကာင့္ ကုန္သြယ္ခြန္ဟာလည္း SME ေတြအတြက္ ၀န္ထုပ္ ၀န္ပိုးလုိျဖစ္ေနတယ္လို႔ သံုးသပ္ထားပါတယ္။

    ေနာက္ဆံုးအေနနဲ႔ အစိုးရပုိင္းက ေဆာင္ရြက္ေပးမွဳေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ေဆြးေႏြးတဲ့အခါမွာေတာ့ ဥပေဒ ပိုင္းအေနနဲ႔ SME Law ျပင္ဆင္သတ္မွတ္ေပးတာ၊ SME Registration ပုိင္းေတြ ျမန္လာတာ၊ ေခ်းေငြေတြ ထုတ္ေပးလာတာေတြဟာ ေကာင္းတဲ့လကၡဏာအေနနဲ႔ သံုးသပ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေခ်းေငြေတြ ထုတ္ေခ်းတာနဲ႔တင္ မလံုေလာက္ဘူးလို႔ဆိုပါတယ္။ အိမ္နီးခ်င္းထုိင္းႏုိင္ငံမွာ SME ေတြကို ေခ်းေငြထုတ္မေခ်းခင္ Business Management Plan ကုိသင္တန္းအရင္ေပးပါတယ္။

    ျပီးေတာ့ SME ေတြရဲ႕ ပထမ ၅ႏွစ္တာ ထုတ္လုပ္တဲ့ကုန္က်စရိတ္ အခ်ိဳ႕ကိုအစုိးရက က်ခံေပးတာမ်ိဳးေတြ လုပ္ေပးပါတယ္။ျမန္မာႏုိင္ငံမွာေတာ့ ILO နဲ႔ပူးေပါင္းျပီး သင္တန္းေပးတာမ်ိဳးေတြ ရွိေပမယ့္ နယ္ဖက္ေတြထိ ေရာက္ဖုိ႔အားနည္းတာေႀကာင့္ မလံုေလာက္ ဘူးလို႔ဆုိပါတယ္။ ျပင္ပသင္တန္းဆရာေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္သင့္သလုိ၊ SME လုပ္ငန္းရွင္အခ်င္းခ်င္း ေတြ႔ဆံုပြဲေတြ၊ Forum ေတြ၊ Network က်ယ္ျပန္႔ေအာင္ ခ်ိတ္ဆက္ျပီး ေဆြးေႏြးအေျဖရွာတာမ်ိဳးေတြ လုပ္ေပးသင့္တယ္လို႔ သံုးသပ္ပါတယ္။

    ဒါ့အျပင္ SME ေတြမွာ အဓိကလိုအပ္ေနတဲ့ နည္းပညာအခက္အခဲကို အစိုးရပိုင္းက ပုိကူညီသင့္ျပီး နည္းပညာပိုင္းမရတဲ့အတြက္ SME ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ထုတ္လုပ္မွဳထက္ ၀န္ေဆာင္မွဳေတြကိုပဲ အမ်ားဆံုးလုပ္ေနႀကတာေႀကာင့္ ႏိုင္ငံ GDP ကိုလည္း သက္ေရာက္မွဳေတြ ျဖစ္ေစတယ္လို႔ ေဆြးေႏြးသြားခဲ့ပါတယ္။

    ဒီေန႔ေဆြးေႏြးပြဲကေန သတင္းအစအနေလးေတြလည္း ေပးသြားပါေသးတယ္

    ျပီးခဲ့တဲ့ရက္ပိုင္းအတြင္းကပဲ ရန္ကုန္ျမိဳ႕တြင္း ၆ ျမိဳ႕နယ္က လုပ္ငန္းေတြမွာ စည္ပင္လုိင္စင္မရွိရင္ ေခတၱပိတ္သိမ္းျပီး လိုင္စင္ရမွ ျပန္ဖြင့္ရမယ္ဆုိတဲ့ အသိေပးစာေတြ စည္ပင္ကစလုပ္ေနျပီလို႔ဆိုပါတယ္။ ဒီလိုလုပ္တာဟာ ေကာင္းေပမယ့္ အရင္ဆံုး အသိပညာေပးျပီးမွ ပိတ္သိမ္းတာမ်ိဳးေတြ လုပ္သင့္တယ္လို႔လည္း သံုးသပ္ပါတယ္။

    ေနာက္သတင္းတစ္ခုကေတာ့ လာမယ့္ ႀသဂုတ္လမွာ SME ဌာနကေန IEE (Initial Environmental Examination) ေတြမိတ္ဆက္ပါေတာ့မယ္။ ေလွ်ာက္ထားမယ့္ Company ၃၀ ေက်ာ္ရွိတယ္လို႔လည္း သိရပါတယ္။ ဒီအေႀကာင္းလည္း သတင္းဆက္လုပ္လုိ႔ရမယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။

    ေနာက္တစ္ခုကေတာ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ SME လုိ႔ေျပာလုိက္ရင္ အစိုးရအေနနဲ႔လည္း ေခ်းေငြေပးႏုိင္ဖို႔ပဲ ဦးစားေပးလုပ္ေဆာင္ေနတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒါေႀကာင့္ အစုိးရရဲ႕ SME development Plan မွာ ဘာေတြလုိ္အပ္ေနသလဲ။ ေစ်းကြက္ရွာေပးဖုိ႔။ SME ေတြကို စနစ္က်တဲ့ လုပ္ငန္းေတြျဖစ္လာဖုိ႔ ပံ့ပုိးေပး ရမယ့္အေႀကာင္းေတြကိုလည္း ထဲထဲ၀င္၀င္ေရးသားႏိုင္ပါတယ္။

    တစ္ခ်ိန္မွာ AEC (Asean Economic Community) ျဖစ္လာရင္ ျမန္မာျပည္က SME ေတြအထိနာ ႏုိင္သလုိ ဒီအေနအထားေတြအတြက္ အစိုးရရဲ႕ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္မွဳေတြကေကာ ဘာေတြရွိႏုိင္မလဲ စသျဖင့္သတင္း၊ေဆာင္းပါး ေရးသားလို႔ရႏုိင္မယ့္ အခ်က္ေတြကို စီးပြားေရးသတင္းသမားမ်ားအတြက္ မွ်ေ၀လုိက္ပါတယ္။


    ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကာလ ျမန္မာနဲ႔ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြအၾကား စီးပြားေရးဆက္ဆံမႈအေျခအေနေဆြးေႏြးပြဲမွတင္ျပခ်က္မ်ား

    ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးကာလ ျမန္မာနဲ႔ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြအၾကား စီးပြားေရးဆက္ဆံမႈအေျခအေနေဆြးေႏြးပြဲမွတင္ျပခ်က္မ်ား

    အရပ္သားအစိုးရလက္ထက္မွာ ႀကံဳေတြ႕ေနရတဲ့ စိန္ေခၚမႈနဲ႔ အဟန္႔အတားေတြ၊ ကမာၻနဲ႔ ျမန္မာအၾကား နားလည္မႈလြဲေနတာေတြ၊ အနာဂတ္ ႏိုင္ငံတကာ စီးပြားေရးဆက္ႏြယ္မႈ စတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြအေပၚ မူဝါဒေလ့လာသံုးသပ္သူ ဦးတင္ေမာင္သန္း (သင့္ဘဝ)က ဦးေဆာင္ေဆြးေႏြးမႈ တစ္ခုကို မတ္လ ၁၅ရက္က ေအးရိပ္သာကြန္ဒိုမွာရွိတဲ့ Internews ရံုးမွာ က်င္းပခဲ့ပါတယ္။

    ေဆြးေႏြးပြဲမွာေတာ့ အီးယူအပါအဝင္ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြနဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံၾကား စီးပြားေရးအရ ဆက္သြယ္ေနမႈအေျခအေန၊ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ျပည္ပႏုိင္ငံေတြၾကား စီးပြားေရးအရ ကူးလူးဆက္ႏြယ္မႈက အနာဂတ္မွာ တ႐ုပ္လား၊ အေနာက္ႏုိင္ငံလား ဆုိတဲ့ သံုးသပ္မႈေတြအျပင္ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ပို႔ကုန္၊ သြင္းကုန္ အေျခအေနအခ်ဳိ႕ ႏွင့္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈအေျခအေနမ်ားကို သတင္းသမားမ်ား ထဲထဲဝင္ဝင္ နားလည္ႏုိင္ေစဖုိ႔ ရွင္းလင္းေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

    ေဆြးေႏြးပြဲမွာေတာ့ ရန္ကုန္အေျခစိုက္ သတင္းမီဒီယာ ၈ဦး တက္ေရာက္ခဲ့ၿပီး အီးယူအပါအဝင္ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ပို႔ကုန္၊ သြင္းကုန္ကိစၥ၊ ပစၥည္းအရည္အေသြးထိန္းသိမ္းမႈအေျခအေနမ်ားနဲ႔ ကန္႔သတ္မႈအေျခအေနမ်ားနဲ႔ အျခားဆက္ႏြယ္မႈမ်ားကို ေမးျမန္းခဲ့ၿပီး ဦးတင္ေမာင္သန္းကလည္း ျပန္လည္ရွင္းလင္းေဆြးေႏြးခဲ့ပါတယ္။

    သည္လိုေဆြးေႏြးမႈေတြကေန သတင္းသမားေတြအတြက္ သတင္းေရးသားဖို႔ အေထာက္အကူျပဳေစမယ့္ စီးပြားေရးဆုိင္ရာဗဟုသုတတုိးပြားဖို႔၊ အခ်င္းခ်င္း အျမင္ဖလွယ္ႏုိင္ဖုိ႔၊ အျပန္အလွန္ေဆြးေႏြးႏုိင္ဖုိ႔ ရည္ရြယ္ၿပီး USAID ရဲ႕ ပံ့ပိုးမႈနဲ႔ Private Sector Development Activity (PSDA) အစီအစဥ္ျဖင့္ Internews က ေဆာင္ရြက္တာျဖစ္ပါတယ္။

    ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ ့ သဘာဝအရင္းအျမစ္တင္ပို ့မွဳက ျမန္မာ့စီးပြားေရးမွာ အဓိကဦးေဆာင္ေနတာဟာဆိုရင္ျဖင့္ ေကာင္းမြန္တဲ့ ဒီမိုကေရစီနုိင္ငံေရးကို အေထာက္အကူမျပဳႏိုင္ဘူးဆိုတာေတြ…

    EU တို ့လို အေနာက္ႏိုင္ငံနဲ ့ ေကာင္းမြန္တဲ ့စီးပြားေရးတင္ပို ့မွဳေတြမွာဆိုရင္ျဖင့္ quality ကို အဓိကထားေဆာင္ရြက္မွသာ ျမန္မာ့စီးပြားေရးေစ်းကြက္ရရွိမွာျဖစ္ေၾကာင္း … စသည္ျဖင့္ စိတ္ဝင္စားဖြယ္ရာမ်ားစြာကို ဆက္စပ္တင္ျပသြားပါတယ္

    ဆရာဦးတင္ေမာင္သန္း ရွင္းျပေျပာဆိုေပးခဲ့တဲ့ Power Point ကိုလည္း ေအာက္ေဖာ္ျပပါ link မွာ download ရယူႏိုင္ပါတယ္။


    Page 1 of 212
Hit Counter
Banda Post